Opiekun prawny

Opiekun prawny osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej

Ubezwłasnowolnienie całkowite przenosi prawo do podejmowania czynności prawnych na opiekuna. Czynności prawne dokonane przez osoby ubezwłasnowolnione całkowicie są nieważne. Osoba taka zatem nie może przez własne działanie stać się stroną żadnej umowy i tak np. nie może zawrzeć umowy pożyczki, najmu, zlecenia czy też umowy o pracę, nie może sama sprzedać lub darować należących do niej rzeczy. Jedynym wyjątkiem są umowy powszechnie zawierane w drobnych bieżących sprawach życia codziennego o ile nie są dla niej krzywdzące (np. osoba taka może sama dokonywać drobnych zakupów, korzystać z drobnych usług).

Zadaniem opiekuna prawnego osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej jest zatem dbanie o to, aby ubezwłasnowolniony miał środki do życia, a w razie ich braku, powinien dochodzić dla niego odpowiednich świadczeń. Musi zadbać, aby miał zapewnioną opiekę lekarską, by sobie nie szkodził i nie stwarzał zagrożenia dla innych osób. Przy tym do obowiązków opiekuna nie należy ponoszenie jakichkolwiek nakładów i wydatków na rzecz podopiecznego.

Praca opiekuna prawnego osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej podlega nadzorowi sądu rodzinnego.

Kurator osoby niepełnosprawnej

Przesłanki ustanowienia kuratora dla osoby niepełnosprawnej określone zostały w art. 183 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Z jego treści wynika, iż ustanowienie kurateli w tym trybie ma na celu niesienie pomocy osobie niepełnosprawnej w codziennym funkcjonowaniu i przy prowadzeniu jej spraw, przy czym nie chodzi tutaj o zastępstwo w znaczeniu ustanowienia przedstawiciela ustawowego, lecz o ułatwienie załatwienia spraw ze względu na powstające z powodu niepełnosprawności trudności natury faktycznej.

Zakres obowiązków, uprawnień i kompetencji kuratora szczegółowo określa sąd rodzinny, który zawiera je w wydanym kuratorowi zaświadczeniu. Zaświadczenie stanowi legitymację kuratora do występowania w imieniu osoby niepełnosprawnej.

Kto może zostać opiekunem prawnym osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej i kuratorem osoby niepełnosprawnej?

Opiekunem lub kuratorem może zostać osoba posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych, czyli pełnoletnia, nie ubezwłasnowolniona oraz korzystająca z pełni praw publicznych. Kandydat powinien cieszyć się nieposzlakowaną opinią, stanem zdrowia pozwalającym na pełnienie funkcji opiekuna lub kuratora oraz nie może być karany za przestępstwo popełnione umyślnie.

Ustanowienie opiekuna i kuratora następuje postanowieniem sądu rodzinnego, przed którym składa się przyrzeczenie. Sąd wydaje tzw. zaświadczenie, stanowiące dowód uprawnień opiekuna lub kuratora.

Wynagrodzenie dla opiekuna

Sąd rodzinny przyznaje, na żądanie opiekuna,  stosowne wynagrodzenie. Pokrywane jest ono z dochodów lub majątku osoby, dla której opiekun  jest ustanowiony. Jeśli osoba ta nie ma odpowiednich dochodów lub majątku, wynagrodzenie pokrywane jest ze środków publicznych i wypłacane przez ośrodek pomocy społecznej (art. 18 u. 1 pkt 9 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej).

Wysokość wynagrodzenia w stosunku miesięcznym, nie może przekroczyć 1/10 przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, bez wypłat nagród z zysku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za okres poprzedzający dzień przyznania wynagrodzenia.

Wynagrodzenie jest wypłacane za sprawowanie opieki a nie kurateli.

PDF Wzór zgłoszenia kandydatów na opiekunów prawnych dla osób ubezwłasnowolnionych i kuratorów dla osób niepełnosprawnych (51KB)