Wiadomości

Więcej o projekcie „Uczymy się reagować”

Dnia 16 września odbyły się warsztaty integracyjno – edukacyjne dla dzieci w ramach Projektu socjalnego „Uczymy się reagować” zawartego w Gminnym Programie Rewitalizacji. Celem projektu było podniesienie poziomu umiejętności radzenia sobie z trudnościami emocjonalnymi i rozwijanie umiejętności społecznych. Projekt miał charakter profilaktyczny, przyświecało mu założenie, że warto edukować dzieci także w wieku młodszym szkolnym w zakresie asertywności, wglądu i wyrażania emocji.

Uzasadnieniem realizacji tego rodzaju projektów profilaktycznych są także dane statystyczne. Przykładowo z „Ogólnopolskiej diagnozy problemu przemocy wobec dzieci”, przeprowadzonej przez Fundację Dzieci Niczyje w 2013 r. wynika, że 6 procent dzieci i młodzieży może doświadczać przemocy w rodzinie. Z kolei z badań przeprowadzonych 2014 roku, na próbie losowej liczącej 1210 dzieci w wieku od 11 do 17 lat w ramach „Diagnozy zjawiska przemocy i możliwości uzyskania pomocy w sytuacji doświadczania przemocy w percepcji dzieci i młodzieży”, wynika, że 32% uczniów zna co najmniej jednego kolegę/koleżankę, która doświadcza przemocy w domu. Działania profilaktyczne pomagają radzić sobie dzieciom z trudnościami emocjonalnymi. Oczywiście w razie realnych problemów zaniedbań, przemocy, profilaktyka nie jest wystarczająca, potrzebna jest zdecydowana interwencja służb społecznych.

W ramach projektu „Uczymy się reagować” dzieci brały udział w zajęciach o charakterze integracyjnym: wspólna zabawa, współzawodnictwo, jak i w warsztatach o charakterze edukacyjno – terapeutycznym, poświęconym radzeniu sobie z trudnościami szczególnie w relacjach interpersonalnych. Cześć spotkania poświęcono na zajęcia relaksacyjne, jak jazda na koniach, spacer ścieżką krajobrazową.

20.10.2017 r.

„Zwiększenie ochrony prawnej dla osób pokrzywdzonych – postulaty RPO”

Rzecznik Praw Obywatelskich Adam Bodnar apeluje o szybsze zmiany prawne w kierunku większej ochrony osób pokrzywdzonych przestępstwem, w także ofiar przemocy domowej. Wylicza potrzeby w tym zakresie w liście skierowanym do Ministerstwa Sprawiedliwości opublikowanym 17 sierpnia’17.

Zgodnie z tzw. „unijną dyrektywą ofiarową” z 2012 r. kraje członkowskie mają w swoich systemach prawnych wprowadzać rozwiązania umożliwiające reagowanie na indywidualne potrzeby ofiar w celu ochrony, wspierania i informowania. Tak aby osoba pokrzywdzona miała dostęp do wymiaru sprawiedliwości niezależnie od narodowości i miejsca zamieszkania. Dyrektywa szczególną uwagę zwraca na wsparcie i ochronę ofiar przestępstw narażonych na pogłębiającą się wiktymizację, wtórne zranienia, zastraszania i odwet sprawcy, co często ma miejsce w przypadkach przemocy w rodzinie. Dyrektywa wprost wskazuje, że przy dokonywaniu oceny potrzeb osoby pokrzywdzonej przestępstwem, należy „brać pod uwagę takie cechy osobowe ofiary jak wiek, płeć oraz tożsamość płciową, pochodzenie etniczne, rasa, religia, orientacja seksualna, stan zdrowia, niepełnosprawność, ale także status pobytowy, problemy z komunikacją, związek ze sprawcą lub zależność od niego, czy doświadczenie przestępstwa w przeszłości”.

Niestety, jak pisze rzecznik, w obecnie obowiązujących przepisach w zakresie ochrony ofiar nie wykazano wprost cech osoby pokrzywdzonej, które pozwalałby na sprecyzowanie potrzeb związanych z udziałem w postępowaniu. Przykładowo jeśli chodzi o przemoc seksualną, przepisy nie gwarantują właściwego przesłuchania osób pokrzywdzonych. Wydano jedynie zalecenia by osoba przesłuchująca była tej samej płci co pokrzywdzona. Wątpliwości rzecznika budzi kwestia zapewnienia możliwości uniknięcia kontaktu między osoba pokrzywdzoną a sprawcą w pomieszczeniach, gdzie prowadzone jest postępowanie karne, czego nie gwarantują obecne przepisy.

Rzecznik zwraca uwagę, iż postanowienia dyrektywy zobowiązują państwa członkowskie do zapewnienia ukierunkowanego i zintegrowanego wsparcia dla ofiar przemocy seksualnej i ofiar przemocy w bliskich związkach. Zdaniem rzecznika państwo powinno podejmować takie działania, by zapewnić wyspecjalizowane usługi i adekwatne wsparcie ofiar tych form przemocy. Jednak jak pisze, w polskiej procedurze karnej brak jest obecnie systemowych rozwiązań zapewniających egzekucję tego obowiązku.

Z drugiej rzecznik uznaje za wychodzące naprzeciw wymienionym postulatom wytyczne prokuratora generalnego z 22.02.2016 r. Wprowadziły one zobowiązanie do należytego poinformowania w wyczerpujący i zrozumiały dla pokrzywdzonego sposób o jego uprawnieniach jako strony postępowania przygotowawczego.

Spełnienie postulatów unijnej dyrektywy jest istotne, gdyż może dać większą ochronę prawną osobom doznającym przemocy w rodzinie.                      28.09.17 r.

Treść wystąpienia RPO:
https://www.rpo.gov.pl/sites/default/files/Wyst%C4%85pienie%20do%20MS%20w%20sprawie%20implementacji%20dyrektywy%20ofiarowej%2

„Uczymy się reagować”

Dnia 16 września odbyły się warsztaty integracyjno – edukacyjne dla dzieci w ramach Projektu socjalnego „Uczymy się reagować” zawartego w Gminnym Programie Rewitalizacji. Celem projektu było podniesienie poziomu umiejętności radzenia sobie z trudnościami emocjonalnymi, i rozwijanie umiejętności społecznych . 27.09.2017 r.


Przeniesiony zespół Münchausena jako forma przemocy

Przemoc stosowana wobec bliskich, może przybierać najróżniejsze formy, od fizycznej, poprzez psychiczną do zaniedbywania. W procedurze interwencyjnej Niebieskie Karty, wymienia się jej takie formy jak duszenie, kopanie wykręcanie rąk, ograniczanie kontaktów, groźby, oraz „inne działające na szkodę najbliższych”, gdyż nie sposób wymienić ich wszystkich. W jednym z przedstawianych tu artykułów z maja br. opisano drastyczne formy przemocy, polegającej na wywożeniu w nocy daleko za miasto przez sprawcę swojej żony i pozostawianiu jej bez pieniędzy, bez telefonu, czyli praktycznie z bardzo ograniczoną możliwością powrotu do domu. Innym przykładem było zmuszanie ofiary do powtarzania krytycznych i raniących słów na swój temat. Pokazuje to jak wiele rożnych form może przybierać przemoc w rodzinie.

Drastyczne i destrukcyjne są zarówno formy przemocy stosowane pod wpływem impulsu, jak i te planowane o zimnym i psychopatycznym charakterze. Warto pamiętać, że zgodnie z prawem, przemoc w rodzinie to jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste osób najbliższych, wspólnie zamieszkujących i gospodarujących, w szczególności narażające te osoby na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia, naruszające ich godność, nietykalność cielesną, wolność, w tym seksualną, powodujące szkody na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienia i krzywdy moralne u osób dotkniętych przemocą.

Do tej przemocy którą najtrudniej rozumieć i wyjaśnić, przy czy rozumienie nigdy nie oznacza usprawiedliwiania, jest planowana i systematyczna przemoc wobec własnych dzieci. Kiedy czyta się informację, że „policja prowadzi śledztwo w sprawie matki, która leczyła swojego syna z autyzmu za pomocą preparatu z wybielaczem” a „absurdalny i zagrażający życiu pomysł kobieta zaczerpnęła z forum na Facebooku”, to właśnie jest to zapewne przypadek takiej przemocy. Chociaż w artykule z którego pochodzi cytat, nie wspomina się o tym, to można przypuszczać, że jest to przykład syndromu zwanego „Przeniesiony zespół Münchausena”. Jest to zaburzenie psychiczne objawiające się szczególną formą maltretowania dzieci. Nieprawidłowa relacja emocjonalna łączy opiekuna i dziecko. „Pozornie opiekuńcza i kochająca matka w rzeczywistości nie akceptuje swojego dziecka. Odczuwa wewnętrzną potrzebę postrzegania go przez innych jako osobę dotkniętą chorobą. Zainteresowanie i współczucie należne rodzinom prawdziwie chorych dzieci stanowi dla niej rodzaj nagrody psychologicznej. Matka wyzwala u ofiary objawy chorobowe, np. poprzez podawanie trucizny, głodzenie, wywoływanie infekcji, duszenie do utraty przytomności, a w łagodniejszych postaciach — opowiadanie lekarzowi wymyślonych objawów choroby lub fabrykowanie nieprawidłowych wyników badań, np. poprzez zanieczyszczanie próbki moczu dziecka własną krwią”**.

Przypadków takich jest niewiele, chociaż zapewne wiele z nich nie jest ujawnianych. Dlatego ich opis bardziej znany jest z literatury, czy też z artykułów internetowych, niż z praktyki przeciwdziałania przemocy. Warto jednak o nich pisać, gdyż pokazują, że czasami chora ludzka wyobraźnia, nie zna granic, także niestety w szkodzeniu swoim bliskim. Najczęściej takie tendencje do szkodzenia własnym dzieciom w tak skrajnej formie, wynika z zaburzeń psychicznych.

Korzystano z artykułów:

* „Wyjątkowo groźna praktyka”, www.mamdziecko.interia.pl/

** D. Berent, A. Florkowski, P. Gałecki „Przeniesiony zespół Münchausena”, Dziecko krzywdzone, nr 2 (39) 2012

25.08.2017 r.

 

Pomoc dla pokrzywdzonych

Osoby pokrzywdzone przemocą domową, często potrzebują pomocy terapeutycznej i prawnej. Można z niej skorzystać w Ośrodku pomocy Społecznej w Brzeszczach:

  • pomoc psychologiczna i psychoterapeutyczna
    – we wtorki od 8.00 do 13.00

  • porady prawne dla osób doznających przemocy
    – w poniedziałki od 16.00 do 17.00

  • specjalistyczna praca socjalna dla osób doznających przemocy
    – w środy od 16.00 do 18.00

Kierowanie na poszczególne konsultacje i uzgadnianie terminów wizyt za pośrednictwem pracowników socjalnych Ośrodka

Ponieważ przemoc w rodzinie jest przestępstwem, osoby jej doświadczające mogą skorzystać również z bezpłatnej pomocy psychologicznej i prawnej w Ośrodku Pomocy dla Osób Pokrzywdzonych Przestępstwem, działającym w Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie w Oświęcimiu. Z pomocy Ośrodka może skorzystać każda osoba pokrzywdzona przestępstwem, bez względu na wiek, miejsce zamieszkania czy wysokość dochodu. Szczegółowe informacje można uzyskać pod numerem telefonu: 504 704 266, za pośrednictwem e-mail: oswiecim@krafos.pl lub w siedzibie PCPR w Oświęcimiu przy ul. Bema 4 (pokój nr 14), oraz na stronie internetowej http://www.krafos.pl/index.php/pomoc-pokrzywdzonym                  19.07.2017 r.

Przemoc jako uraz psychiczny

Przemoc stosowana w rodzinie, dla osoby jej doświadczającej oznacza wiele negatywnych konsekwencji. Powtarzające się akty przemocy, brak pomocy i umiejętności radzenia sobie w trudnych sytuacjach powodują, że osoba pokrzywdzona nabiera przekonania, że tak naprawdę zasługuje na takie zachowanie. Przyjmuje w ten sposób tożsamość ofiary, ten proces w literaturze przedmiotu określa się mianem procesu wiktymizacji. Mówi się o syndromach doświadczania przemocy: syndromie kobiety bitej, wyuczonej bezradności, wtórnych zranieniach, cykliczności przemocy (Badura – Madej i Dobrzańska – Mesterhazy, 2000) . Zaobserwowanie tych syndromów wiąże się z utrudnionym funkcjonowaniem społecznym, osób krzywdzonych i całych rodzin.

Ale doznawanie przemocy może też prowadzić do rozwoju zaburzeń psychicznych, w tym zaburzeń urazowych. Wymienia się tu zespół stresu pourazowego. Oczywiście nie można tu mówić o związku przyczynowo – skutkowym. To, czy dojdzie do rozwoju zaburzeń pourazowych, zależy od bardzo wielu czynników. W przypadku dzieci, można w pewnym uproszczeniu stwierdzić, iż im dziecko doznające przemocy, także w formie zaniedbań, jest młodsze, tym głębsze mogą być zaburzenia. Przemoc może szczególnie być destrukcyjna dla ich psychiki, powodować, tzw. straty rozwojowe, prowadzić do zaburzeń osobowości.

Osoby doznające przemocy również przeżywają silny stres, związany z koniecznością wzmożonej czujności – sprawca może zaatakować w każdej chwili pod wpływem agresywnego impulsu, jego atak niesie ze sobą realne niebezpieczeństwo, narażenia na poważne urazy. Przemoc trwa latami, zatem zdolność adaptacji do takich warunków może być wyczerpana. Charakterystyczne są tu powracające, mimowolnie obrazy doświadczania przemocy, bądź bycia świadkiem znęcania się sprawcy na bliska osobą: „Nie było żadnych reguł – zmieniały się co pięć minut. Zawsze bałam wracać się do domu. Nigdy nie wiedziałam, co się będzie działo. Okropnie bałam się bicia, bo wszyscy wiedzieliśmy co ojciec robił z matką (…) on przyłoży jej, a ona nam. Kiedyś zbiła mnie pogrzebaczem. Po jakimś czasie przyzwyczaiłam się do tego. Po prostu zwijałam się w kłębek”*.

Szczególnie w przypadku przemocy seksualnej, doświadczone zdarzenie: gwałt lub inne nadużycie jest wielokrotnie odtwarzane w postaci powracających narzucających się obrazów i innych wrażeń zmysłowych np. zapachu sprawcy. Także, nawracające natrętne myśli i koszmary senne. Może dojść do rozwoju zespołu stresu pourazowego (PTSD – Post Traumatic Stres Disorder). Typowe objawy obejmują wielokrotne przeżywanie urazowej sytuacji w natrętnych wspomnieniach (reminiscencjach) i koszmarach sennych. Pojawiają się one na tle poczucia „odrętwienia” i przytępienia uczuciowego, odizolowania od innych ludzi, braku reakcji na otoczenie, anhedonii, a także unikania działań i sytuacji, które mogłyby przypomnieć przebyty uraz. Zazwyczaj występuje stan nadmiernego pobudzenia wegetatywnego z nadmierną czujnością i wzmożoną reaktywnością na bodźce oraz bezsennością.

U ofiar przemocy domowej objawy te mogą występować, jako reakcja na przeżywany stres i swoisty sposób radzenia sobie z nim np. poprzez unikanie: „Udawało mi się to, kiedy starałam się widzieć nieostro. Nazywałam to nierzeczywistością. Najpierw traciłam przestrzenną głębię obrazu: wszystko stawało się płaskie a potem zimne. Czułam się jak maleńkie niemowlę. Potem ciało zaczynało unosić się w przestrzeni jak balon”.

W pierwszym etapie przezwyciężenia traumy najistotniejsze jest zatrzymanie przemocy, poprzez działania interwencyjne takie jak udzielenie schronienia w ośrodku interwencji kryzysowej, odizolowanie sprawcy i inne działania w ramach obowiązującej procedury „Niebieskie Karty”. Natomiast w samym leczenia traumy konieczna może być psychoterapia i farmakoterapia.

* Cytaty pochodzą z książki Profesor Judith Lewis Herman Przemoc uraz psychiczny i powrót do równowagi. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne 2004.

19.07.2017 r.

Dzieci i młodzież jako ofiary przemocy domowej

Często podkreśla się, że problem przemocy w rodzinie jest istotną kwestia społeczną, szczególnie wtedy kiedy dotyczy dzieci i młodzieży. W tym miejscu również wspominaliśmy o formach i dramatycznych skutkach stosowania przemocy, o tym, że im młodsze jest dziecko tym zazwyczaj te skutki są bardziej dotkliwe. Aby zobaczyć jak istotnym problemem jest przemoc wobec dzieci, warto przytoczyć wyniki badań prowadzonych w tym zakresie w ostatnich latach.

Z „Ogólnopolskiej diagnozy problemu przemocy wobec dzieci”, przeprowadzonej przez Fundację Dzieci Niczyje w 2013 r. wynika, że 6 procent dzieci i młodzieży może doświadczać przemocy w rodzinie. Podobne szacunki dostarcza badanie TNS OBOP zrealizowane na zlecenie Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w jeszcze 2008 r. z którego wynikało, iż problem ten dotyczył 5 procent dzieci i młodzieży

Z kolei z badań przeprowadzonych 2014 roku, na próbie losowej liczącej 1210 dzieci w wieku od 11 do 17 lat w ramach „Diagnozy zjawiska przemocy i możliwości uzyskania pomocy w sytuacji doświadczania przemocy w percepcji dzieci i młodzieży”, wynika, że 32% uczniów zna co najmniej jednego kolegę/koleżankę, która doświadcza przemocy w domu.

Szczególne znaczenie mają dane z badań prowadzonych ramach diagnozy sporządzonej w 2015 r. przy tworzeniu Programu przeciwdziałania przemocy w rodzinie dla Gminy Brzeszcze na lata 2016-2021. Zapytano wtedy 187 uczniów gimnazjów i starszych klas szkół podstawowych między innymi, o to czy doznają przemocy w swoich rodzinach. Największa grupa badanych udzieliła odpowiedzi przeczącej (82%), ale aż 14% potwierdziło, że doświadczało przemocy w swoich rodzinach, a 3% badanych odmówiło udzielenia odpowiedzi. Zadano również pytanie: Czy często doznajesz przemocy w rodzinie? 55% badanych zadeklarowało w trakcie badania, że nie doznaje przemocy, rzadko 35% , zaś często 5%. Rozbieżności w przytoczonych tu danych, mogą świadczyć o tym, że rozmiar zjawiska trudno oszacować, ale z całą pewnością jest to poważy problem w naszej gminie.

W brzeszczańskich szkołach nie badano poziomu wiedzy młodzieży na temat zjawiska przemocy. W tym zakresie można się odwołać do badań w szkołach warszawskich w 2009 r., wśród uczniów II klas gimnazjum. Pokazują one, że o ile zdecydowana większość rozpoznaje przemoc fizyczną, to z pozostałymi formami jest większy problem: 35 procent nie rozpoznaje przemocy seksualnej, 37 procent nie rozpoznaje zaniedbywania, 48 procent izolowania, a 61 procent uznaje, że klaps nie jest rodzajem uderzenia. Ponad połowa badanych zdaje sobie sprawę z tego, że osoby doznające przemocy w dzieciństwie częściej stosują ją w dorosłym życiu (53%). Jednak dość duża grupa gimnazjalistów zaznaczyła także odpowiedź odwrotną – że osoby takie rzadziej stosują przemoc (22%). Prawie tyle samo osób stwierdziło, że przemocowe doświadczenia z dzieciństwa nie mają wpływu na zachowania wobec własnej rodziny w przyszłości (18%). Ostatni z przytoczonych wyników jest niepokojący. Prawie 20% respondentów nie zdaje sobie sprawy z długofalowych skutków przemocy domowej. 70% osób stwierdziło, że istnieją instytucje pomagające ofiarom przemocy domowej, ale aż 27% uczniów odpowiedziało „nie wiem”. Jedynie 31% ankietowanych było w stanie podać przykłady takich instytucji

Z przedstawionych danych wynika, że ograniczenie przemocy w rodzinie jest niezwykle ważne z uwagi na skutki, jakie wywołuje: dezorganizuje funkcjonowanie rodzin, a przede wszystkim jest zagrożeniem dla prawidłowego rozwoju dzieci wychowywanych w rodzinach uwikłanych w przemoc, powoduje tzw. straty rozwojowe, mogące prowadzić do zaburzeń osobowości, a nawet chorób psychicznych. Na podstawie powyższych danych można sadzić, iż wiele jeszcze można zrobić w zakresie profilaktyki przemocy. Tak, by szczególnie starsze dzieci i młodzież wiedziała jak reagować i gdzie zgłosić się po pomoc. Z drugiej strony warto wspomnieć, że w brzeszczańskich szkołach prowadzone są programy profilaktyczne i zapewne należy je nadal rozwijać.           30.06.2017 r.

Ze środka przemocy

W ostatnich tygodniach w przestrzeni publicznej pojawiły się relacje Pani Karoliny Piaseckiej opisujące jej doświadczenia doznawania przemocy ze strony męża. Chociaż przemoc domowa jest problemem dotyczącym wielu rodzin, to jednak rzadko słyszymy tak bezpośrednie relacje osób krzywdzonych. Wynika to z faktu, że przemoc związana jest z całościowym funkcjonowaniem rodziny, dotyczy także sfery intymnej, osoby pokrzywdzone przeżywają wstyd, czują się winne za doznawaną przemoc, chcą chociaż nie mogą o niej zapomnieć. Z kolei specjalistów pracujących z pokrzywdzonymi, obowiązuje tajemnica służbowa. Uzyskane informacje mogą być przekazywane wyłącznie instytucjom uprawnionym, realizującym procedurę Niebieskie Karty, a także sadowi czy prokuraturze. Dlatego Pani Karolina Piasecka, jest jedną z niewielu osób, które zdecydowały się opowiedzieć publicznie o przemocy, mającej miejsce przez wiele w jej domu.

W obszernym wywiadzie prasowym podkreśla: Ja, Karolina Piasecka, mówię NIE*. Warto przytoczyć jej relację, gdyż bardzo wyraziście przedstawia czym może być przemoc dla rodziny. Pani Karolina choć najpierw zajmowała się córkami i domem, później pracowała zawodowo pomimo to często od męża słyszała: Nie płacz, k… bo cie zaje…! Zabiję cię! Cały tydzień nic nie robisz, leniu śmierdzący. I gdzie masz codziennie ułożone rzeczy? Gdzie jest codzienny ciepły posiłek? Jak masz rozmawiać z mężem przez telefon? Zawsze będziesz miała ochotę jak ja będę chciał. Masz brać tabletki na libido! I jak nie będę , k…., widział dużego, wielkiego, k…, twojego kalendarzyka i sama nie będziesz mi mówić o dniach płodnych lub nie, to wypierdalaj, nie masz czego szukać w tym domu! Recytuj, co zrobiłaś źle” (nagrane słowa męża).

Dalej Pani Piasecka opowiada: Musiałam kilkakrotnie spisywać własnoręcznie, po nocnej kłótni i biciu, że będę mu codziennie przygotowywała spodnie i koszule, podawała ciepły posiłek codziennie, dzieci będą spały o 20. Kilka razy musiałam to spisywać: „Ja Karolina Piasecka, będę codziennie…”

Pani Karolina pierwszego lutego br. uciekła z dziećmi z domu, po ponad dziesięcioletnim doświadczaniu przemocy, sama to wyjaśnia: Ludzie nie są w stanie zrozumieć, dlaczego nie odeszłam wcześniej. Ja też chwilami nie rozumiem, jak mogłam tak długo to wytrzymywać. Ale bardzo trudno jest znaleźć w sobie siłę, żeby się wyrwać. Moja wystarczyła, żeby to przeżyć. Więcej jej wtedy nie miałam. Z dalszej relacji wynika, że rodzina doświadczała niestety typowych syndromów przemocy domowej, fazy miodowego miesiąca, kiedy po wyładowaniu agresji sprawca przez kilka dni był spokojny, poczucia winy ze strony ofiary tej agresji i tunelowe myślenie, że z nie można wyrwać się z zaklętego koła przemocy. Do przemocy dochodziło coraz częściej, a jej formy były coraz okrutniejsze. Ta relacja, jest dla nas wszystkich przestrogą, żeby problemów w rodzinie „nie zamiatać pod dywan”, a kiedy trzeba zgłosić się po pomoc. Wielki szacunek dla Pani Karoliny. * Wywiad ukazał się w tygodniu Wysokie Obcasy z 6.05.2017 r.

Dlaczego tak trudno wyjść z przemocy

Będąc świadkami przemocy, często możemy zadawać sobie pytanie, dlaczego osoby krzywdzone, trwają w przemocowym związku, dlaczego godzą się na przemoc. Dzieje się tak, gdyż przemoc domowa, rządzi się swoistą dynamiką, którą trudno dostrzec i zrozumieć, kiedy sami doznajemy przemocy. Przypomnijmy zatem najważniejsze prawidłowości i syndromy przemocy domowej, aby lepiej ją rozumieć.

Jedną z takich prawidłowości jest cykliczność przemocy. Wynika z dynamiki relacji wewnątrzrodzinnych opartych na przymusie. Stosowanie przemocy daje sprawcy efekty nagradzające. Jeżeli po akcie przemocy brak jest reakcji obronnej osoby krzywdzonej, osoba ją stosująca uznaje to za przyzwolenie na dalszą przemoc. Pojawiają się cykle przemocy, z następującymi po sobie fazami:

Faza narastania napięcia – osoba krzywdzona wyczuwa wzrost napięcia. Narastają sytuacje konfliktowe. Ofiara stara się dostosować do tej sytuacji, ulega partnerowi, spełnia wszystkie wymagania. Często przeżywa dolegliwości fizyczne takie jak ból, bezsenność, jest pobudliwa lub apatyczna. Zdarza się, że sama prowokuje awanturę, aby eskalację gwałtownej przemocy mieć za sobą. Przyczyną napięcia może być błahostka, drobne nieporozumienie między członkami rodziny. Zachowanie osoby stosującej przemoc: napięcie, podenerwowanie, złość, niepanowanie nad emocjami, agresja wobec przedmiotów, skłonności do poniżania partnera, również w obecności innych osób.

Faza ostrej przemocy – jest szczególnie dotkliwa dla osób krzywdzonych, następuje wybuch agresji sprawcy. Wtedy też najczęściej następuje interwencja policji, osoby pokrzywdzone najczęściej wtedy decydują się na złożenie zgłoszenia. Zachowanie osoby stosującej przemoc: niespodziewanie wpadanie w szał, agresja, użycie przemocy, po zakończonym akcie przemocy uspokojenie i przyjęcie postawy wycofanej, przerzucanie odpowiedzialność za zaistniałe zdarzenie na partnera.

Faza miodowego miesiąca – zatrzymuje ofiarę w cyklu przemocy, ponieważ pozwala jej zapomnieć o tym co stało się wcześniej. To faza skruchy sprawcy i okazywania miłości, sprawca próbuje złagodzić sytuację, obiecuje poprawę, przekonuje, że agresja się nie powtórzy. Osoby doznające przemocy ulegają tej perswazji. Zachowanie osoby stosującej przemoc: wyrażanie żalu z powodu swojego zachowania, obietnice, że to się nigdy nie powtórzy, próby tłumaczenia swojego zachowania, zabieganie o względy, zainteresowanie problemami osobistymi partnera. Ofiara zaczyna wierzyć w poprawę sprawcy, czuje się akceptowana. Wzrasta częstotliwość i jakość kontaktów seksualnych. Narasta jednak napięcie i wszystko zaczyna się od nowa. Charakterystyczne jest to, że kolejne cykle są coraz krótsze.

Stosowanie przemocy w rodzinie ma, dla osób w nią uwikłanych jeszcze szereg innych negatywnych konsekwencji. Jedną z nich są reakcje urazowe, pojawiające się u osoby doznającej przemocy, gdy jej zasoby adaptacyjne są zdezorganizowane. Objawy to: nadmierna czujność, wypatrywanie niebezpieczeństwa, koszmary senne i dolegliwości psychosomatyczne. Stosowanie przemocy może prowadzić do powstania u osoby krzywdzonej stresu pourazowego (Post Traumatic Stres Disorder). Powoduje to nawroty śladów doświadczeń urazowych, unikanie, hiperpobudzenie, zmiany w postrzeganiu siebie i postrzeganiu prześladowcy (np. przypisywanie prześladowcy absolutnej władzy). W ramach jednostki stresu pourazowego wyodrębnia się „syndrom kobiety bitej”. Rozpoznawany jest gdy w relacji kobiety i mężczyzny pojawiają się cykle przemocy, a u kobiety pojawia się niska samoocena, poczucie winy lęk, depresja, podejrzliwość, utrata nadziei na wyjście z sytuacji przemocy.

U osób doznających przemocy domowej często dochodzi do rozwoju procesu wiktymizacji. Osoba krzywdzona czuje rozpacz i ma poczucie krzywdy, często na tym etapie zaczyna szukać pomocy. Niestety zdarza się, że spotyka się z niewłaściwymi reakcjami osób, z którymi dzieli się swoimi problemami. Reakcjami tymi mogą być bagatelizowanie, niedowierzanie, obwinianie – takie zachowanie nazywamy wtórnym zranieniem. Osoba doznająca przemocy w wyniku podobnych reakcji wycofuje się z szukania dla siebie pomocy. Powtarzające się akty przemocy, brak pomocy i umiejętności radzenia sobie w trudnych sytuacjach powodują, że osoba pokrzywdzona nabiera przekonania, że tak naprawdę zasługuje na takie zachowanie. Przyjmuje w ten sposób tożsamość ofiary.

Innym skutkiem stosowania przemocy domowej, może być zachowanie nazwane mianem „syndromu sztokholmskiego” opisywanego jako swoista reakcja obronna ofiary przemocy, która staje się zafascynowana sprawcą. Reakcje takie mają miejsce na skutek długotrwałego całkowitego bycia zdanym na łaskę prześladowcy.

Konsekwencją przemocy w rodzinie może być bierność i uległość osoby pokrzywdzonej, także w relacjach ze środowiskiem społecznym, opisywana jako „syndrom wyuczonej bezradności”. Wyuczona bezradność wynika z przekonania o bezskuteczności jakichkolwiek działań. Osoba doznająca przemocy nabiera zatem przekonania, że cokolwiek zrobi, to i tak nie spowoduje to zmiany jej sytuacji.

Zjawisko „prania mózgu”, jest działaniem sprawcy w kierunku podporządkowania sobie partnera czy też innej bliskiej osoby. W konsekwencji osoby doznające przemocy w rodzinie, które były poddawane „praniu mózgu” mają zniekształcony obraz własnej osoby, niską samoocenę, czują się winne i odpowiedzialne za przemoc, często uważają, że zasłużyły na karę, przeżywają lęk.

Izolowanie polega na stopniowym pozbawianiu osoby doznającej przemocy kontaktów z innymi ludźmi. Podsłuchiwaniu rozmów, czytaniu listów, sms-ów, e-maili. Zachęcaniu do rezygnacji z pracy, zniechęcaniu do kontaktów ze znajomymi. Wyrażaniu niezadowolenia z wizyt rodziny, albo u rodziny. Inicjowaniu kłótni i nieporozumień z członkami rodziny, czy też przyjaciółmi osoby krzywdzonej. Osoba doznająca przemocy stopniowo wycofuje się z kontaktów towarzyskich, licząc, że w ten sposób uniknie bolesnych dla siebie konsekwencji.

Poniżanie i degradacja: Stosujący przemoc staje się dla osoby krzywdzonej podstawowym, częstokroć jedynym źródłem informacji na jej temat. Przedstawia ją w krzywym zwierciadle, wyśmiewa, poniża, degraduje. Deprecjonuje jej wartość we wszystkich sferach życia – jako żony (męża), rodzica, pracownika.

Monopolizacja uwagi: Osoba krzywdzona boi się uczynić cokolwiek, co mogłoby stanowić przyczynę niezadowolenia sprawcy. Stara się przewidywać jego potrzeby, tzn. zanim cokolwiek pomyśli, powie lub zrobi, rozważy to pod kątem upodobań sprawcy, zastanowi się czy jest to zgodne ze zdaniem stosującego przemoc.

Doprowadzenie do wyczerpania: Stosujący przemoc domową dąży do wyczerpania psychicznego jak i również fizycznego krzywdzonej osoby: ograniczenie snu, ograniczenia spożywania posiłków ograniczania wypoczynku.

Wywoływanie lęku i depresji: Stosujący przemoc domową przekonuje partnera(kę) o swoich wpływach, znajomościach. Grozi sądownym odebraniem dzieci. Sprawca przemocy wmawia również osobie krzywdzonej niepoczytalność: „powiem w sądzie, że jesteś chora psychicznie”, „nikt ci nie uwierzy”. Budzi to lęk w osobach krzywdzonych, zważywszy na fakt, iż w wyniku konsekwencji przemocy często korzystają z pomocy psychiatrycznej z powodu lęków, depresji.

Naprzemienność kary i nagrody: Osoba krzywdzona nie jest w stanie przewidzieć, kiedy zostanie ukarana, a kiedy nagrodzona za swoje zachowanie. Naprzemienność kar i nagród, opóźnia szukanie pomocy oraz utrudnia realną ocenę jej sytuacji rodzinnej.

28.04.2017 r.

Kiedy zaczyna się przemoc

Osoby przeżywające konflikty i trudności w relacji z bliskimi, mogą zadawać sobie pytania „czy moje uległe zachowanie, godzenie się na agresywne zachowania współmałżonka, oznacza że jestem ofiarą przemocy domowej”? Z drugiej strony wiele osób w sytuacjach kryzysów rodzinnych, małżeńskich, może zadawać sobie pytanie: „czy moje własne zachowania nie są zbyt agresywne?”.

Takie pytanie są zrozumiałe jeśli wiemy, że przemoc w rodzinie jest zjawiskiem dynamicznym, może narastać przez wiele miesięcy, a nawet lat. Osoby uwikłane w relacje przemocowe, mogą nie zauważać, kiedy kłótnie, konflikty stają się agresywnymi, przemocowymi zachowaniami. Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie definiuje, że: „przemoc w rodzinie to jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste osób najbliższych, wspólnie zamieszkujących i gospodarujących, w szczególności narażające te osoby na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia, naruszające ich godność, nietykalność cielesną, wolność, w tym seksualną, powodujące szkody na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienia i krzywdy moralne u osób dotkniętych przemocą”.

W sytuacji uwikłania w konflikt, trudno jednak ze spokojem analizować definicje prawne. Zazwyczaj nie „mamy do tego głowy”. Możemy nie wiedzieć, że w naszej rodzinie już jest przemoc, gdyż możemy już doświadczać symptomów z nią związanych. Jednym z nich jest tzw. tunelowe myślenie. Nasze postrzeganie – testowanie rzeczywistości jest ograniczone, nie dostrzegamy alternatyw, rozwiązań naszych problemów. Inną kwestią jest to, że zachowanie sprawcy przemocy może się zmieniać. Często po akcie agresji osoba stosująca przemoc, uspokaja się, przeprasza, obiecuje, że agresywne zachowanie nie powtórzy się. Ten mechanizm, określany jest mianem koła przemocy, a przemoc ta ma cykliczny charakter. Może powodować, że zarówno ofiara, jak i sprawca przemocy nie są tego świadomi. Wiedzą, że coś złego dzieje się w ich życiu, w relacjach z bliskimi, ale z uwagi na wspomniane mechanizmy, płynną granice pomiędzy konfliktem a przemocą, nie mają świadomości tego, że to co się dzieje, jest już przemocą domową.

Warto podkreślić, że będąc w sytuacji kryzysu rodzinnego, samo zadanie sobie pytania: „czy jestem ofiarą przemocy”, a z drugiej strony: „czy jestem sprawcą przemocy”, jest już istotnym przyczynkiem do przezwyciężenia problemu. Do szukania pomocy, porozmawiania ze specjalistą, który z dystansu może widzieć więcej. Między innymi taką pomoc można uzyskać, podczas wstępnej konsultacji z pracownikiem socjalnym. Osoby, które z rożnych względów nie chcą skontaktować się z OPS osobiście, telefonicznie, mogą skorzystać z pomocy w ramach kampanii społecznej takiej, jak ostatnio uruchomiona WYBIERAM POMOC http://www.wybierampomoc.pl/?page=czy-doswiadczasz-przemocy-domowej . Można tu z pomocą 10 pozycji kwestionariusza odpowiedzieć sobie na pytanie czy to czego doświadczam jest przemocą i gdzie mogę uzyskać pomoc. Można tu również sprawdzić czy przejawiane własne zachowania świadczą o stosowaniu przemocy. 31.03.2017 r.

Osoby stosujące przemoc – rozumieć, ale nie usprawiedliwiać

Agresywna postawa, stosowanie przemocy w rodzinie zarówno fizycznej jak i psychicznej, jest działaniem naruszającym prawo i dobro najbliższych osób, ale przede wszystkim powodującym ogromne szkody. Szczególnie przemoc wobec dzieci ma destrukcyjny charakter, im młodsze dziecko doznaje krzywdy, tym większe ponosi straty rozwojowe, deficyty a nawet defekty zdrowotne i to zarówno jeśli chodzi o zdrowie fizyczne jak i psychiczne.

Stąd zrozumiałe jest to, ze słysząc o przemocy w rodzinie, formujemy krytyczne sądy etyczne, wobec jej sprawców. Pomagając rodzinom uwikłanym w przemoc, skupiamy się przede wszystkim na wsparciu osób pokrzywdzonych. Musimy brać jednak pod uwagę także inne okoliczności, także te związane z funkcjonowaniem osoby stosującej przemoc. Kilka faktów jest tu niezwykle istotnych. Po pierwsze, sprawcy przemocy w większości w dzieciństwie sami doświadczali przemocy. W wielu przypadkach nabyli określone sposoby destrukcyjnego reagowania, komunikowania się, postrzegania siebie i innych. Po drugie, w wielu wypadkach tendencja do stosowania przemocy np. duża impulsywność wiąże się z określonymi zaburzeniami psychicznymi. Często zachowaniom przemocowym towarzyszą zaburzenia osobowości z pogranicza zwane też zaburzeniami bordeline. Cierpiący na zaburzenia osobowości przejawiają tendencje do eksternalizowania konfliktów, czyli niejako przenoszenia konfliktów wewnętrznych na zewnątrz, na swoje otoczenie, członków rodziny. Osoby z zaburzeniami borderline mają tendencje do impulsywnych, wybuchowych, często nacechowanych agresją zachowań. Dzieje się tak przy ograniczonej empatii rozumianej jako zdolności do współczucia, wczuwania się w sytuację innych. Poczucie winny, refleksja, że mogłem kogoś zranić, czasem nie pojawia się wcale, a innym razem może pojawić się jako mocne destrukcyjne odczucie. Osoba dotknięta tym zaburzeniem funkcjonuje jakby prezentowała zupełnie dwa różne typy charakteru. Ktoś będący w relacji z nią może mieć poczucie, jakby miał do czynienia z dwoma rożnymi osobami: czasem bardzo miłą a innym razem agresywną. To właśnie tłumaczy pojawiające się w rodzinie z problemem przemocy charakterystyczne cykle, od narastania złości u sprawcy, poprzez wybuch agresji, po fazę miodowego miesiąca i przepraszania.

Dochodzimy tu do trzeciego istotnego faktu: osoby doznające przemocy często nie chcą rozstawać się ze swymi partnerami stosującymi przemoc. Potrzebują długiego wsparcia psychoterapii zanim się na to zdecydują.

Wymienione okoliczności przemawiają za tym, by w przeciwdziałaniu przemocy domowej, starać się rozumieć sytuację osób stosujących przemoc, co oczywiście nie oznacza usprawiedliwiania ich czynów. Należy reagować, podejmować kroki prawne, a obok tego oferować możliwość udziału w oddziaływaniach terapeutycznych.

Osoby przejawiające skłonności do zachowań agresywnych z terenu naszej gminy mogą skorzystać z udziału w dedykowanym im programie psychoterapeutycznym, bliższych informacji na ten temat udzielają pracownicy socjalni.

28.02.2017 r.

Gminny program przeciwdziałania przemocy w rodzinie, podsumowanie działań w 2016 roku

W 2016 r. kontynuowane były działania w ramach Gminnego programu przeciwdziałania przemocy w rodzinie. W ramach programu cały czas działa gminna infolinia dla osób doznających przemocy, znajdujących się w sytuacjach kryzysowych. Dzwoniąc pod numer telefonu: 668-994-230 mieszkańcy gminy mogą otrzymać podstawowe informacje o możliwościach otrzymania przemocy, a w sytuacjach zagrożenia „gorąca przemocą” otrzymać wsparcie w postaci natychmiastowej interwencji w środowisku. W ubiegłym roku pracownicy socjalni przyjęli 11 takich zgłoszeń.

W 2016 r. wszczęto 12 procedur „Niebieskie Karty”, oznaczających interwencje wobec uzasadnionych podejrzeń stosowania przemocy w rodzinie, w tym także wobec dzieci. W ramach tej procedury policjanci, pracownicy socjalni, pedagodzy i inni specjaliści działając w Zespole Interdyscyplinarnym i grupach roboczych planowali pomoc w konkretnych przypadkach występowania przemocy. Rozmawiali z osobami doznającymi przemocy, wzywali osoby stosujące przemoc, kierowali na dalsze specjalistyczne konsultacje. W ubiegłym z poradnictwa w zakresie specjalistycznej pracy socjalnej, prawnego, psychoterapeutycznego i psychoedukacyjnego skorzystało 41 osób.

Od 7-10 listopada 2016 r. prowadzono program profilaktyczny z zakresu przeciwdziałania przemocy w rodzinie dla uczniów Powiatowego Zespołu Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących nr 6 w Brzeszczach. Wzięło w nim 209 uczniów z 10 klas. Zajęcia miały charakter warsztatowy, prowadzone były wspólnie przez pedagoga szkolnego i pracownika socjalnego. Wyjaśniano jakie mogą być przyczyny zachowań przemocowych, gdzie można uzyskać pomoc. Prowadzący odnosili się do wypowiedzi uczniów, uzupełniali je, wyjaśniali wątpliwości.

Przemoc w rodzinie jest wielowymiarowym i złożonym zjawiskiem. Dlatego aby dzielnicowi, pedagodzy, psycholodzy, przedstawiciele ochrony zdrowia, pracownicy socjalni i inni specjaliści właściwie je diagnozowali i podejmowali efektywne działania, konieczna jest stała współpraca. W ubiegłym roku odbyło się 10 spotkań Zespołu Interdyscyplinarnego i 20 spotkań w grupach roboczych poświęconych konkretnym przypadkom wystąpienia przemocy. Specjaliści uczestniczyli też w trzech spotkaniach superwizyjnych i 2 szkoleniach.

W 2017 r. kontynuowane jest poradnictwo w ramach Gminnego programu przeciwdziałania przemocy w rodzinie:

  • pomoc psychologiczna i program psychoterapeutyczny dla osób doznających przemocy – we wtorki od 8.00 do 13.00

  • porady prawne dla osób doznających przemocy – w poniedziałki od 16.00 do 17.00

  • specjalistyczna praca socjalna dla osób doznających przemocy – w środy od 16.00 do 18.00

  • program psychoterapeutyczny dla osób stosujących przemoc – w środy od 15.00 do 17.00

Kierowanie na poszczególne konsultacje i uzgadnianie terminów wizyt następuje za pośrednictwem pracowników socjalnych Ośrodka.

Ponadto w bieżącym roku zorganizowana będzie kolejna, szósta już edycja programu profilaktycznego dla młodzieży ponadgimnazjalnej. W OPS kontynuowane będą spotkania specjalistów w ramach prac Zespołu Interdyscyplinarnego i grup roboczych. Jak wspomniano wyżej czynna będzie infolinia dla osób pokrzywdzonych przemocą, obsługiwana przez pracowników socjalnych codziennie, także w weekendy i święta w godzinach od 15.00 do 21.00.

30.01.2016r.

Poniżej przedstawiamy zaktualizowaną ofertę pomocową „Niebieskiej Linii”

 

Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie

„NIEBIESKA LINIA”

oferuje całodobową pomoc osobom doznającym przemocy, świadkom przemocy oraz osobom poszukującym informacji na temat zjawiska i sposobów przeciwdziałania przemocy w rodzinie poprzez:

Infolinię: – 800 – 120 – 002  

(czynną całą dobę) w tym:

o dyżur w języku angielskim – poniedziałki w godzinach 18-22

o dyżur w języku rosyjskim – wtorki w godzinach 18-22

o dyżur prawny – środy w godzinach 18-22

telefoniczne dyżury prawników 22 – 666 – 28 – 50

 

(poniedziałki i wtorki w godzinach 17-21)

e-mail – niebieskalinia@niebieskalinia.info

SKYPE – dyżur w języku migowym – pogotowie.niebieska.linia

(poniedziałki w godzinach 13-15)

 

Podejmujemy również działania polegające na kontakcie z lokalnymi instytucjami – w celu udzielenia pomocy osobom, które tego potrzebują oraz interwencje wobec osób skazanych za przestępstwo z użyciem przemocy i/lub groźby karalnej wobec osoby najbliżej.

Do kontaktu zapraszamy także osoby zawodowo zajmujące się przeciwdziałaniem przemocy w rodzinie:

konsultacje telefoniczne – 22 – 250 – 63 – 12

(środy w godzinach 10-13)

konsultacje mailowe – koordynatorzy@niebieskalinia.info

 

Aby zapoznać się z pełną ofertą Pogotowia „Niebieska Linia” zapraszamy na stronę www.niebieskalinia.info oraz www.niebieskalinia.org

11.01.2017 r.

Przemoc w rodzinie a rozwój dziecka 

Dziecko wychowujące się w rodzinie z problemem przemocy, będąc świadkiem, a tym bardziej ofiarą zachowań przemocowych i zaniedbań, doświadcza wielu cierpień. Każde takie doświadczenie zapisuje się w jego pamięci emocjonalnej (utrwalone sposoby reagowania) i powoduje trwałe straty rozwojowe. Dzieci, aby prawidłowo przejść do kolejnego etapu rozwojowego, potrzebują stabilizacji emocjonalnej, a także stymulacji do rozwoju.

Zaniedbania prenatalne

Jako zaniedbanie prenatalne (maltretowanie prenatalne) definiuje się sytuację, w której kobieta w ciąży, jej partner, lub inne osoby, świadomie, lub przez zaniedbanie narażają nienarodzone dziecko na zagrożenie życia lub zdrowia fizycznego i psychicznego.

  • Formy

» Picie alkoholu, używanie narkotyków, palenie papierosów

» Nadużywanie leków

» Brak odpowiedniej opieki medycznej

  • Problemy współwystępujące

» Uzależnienie alkoholowe rodziców/przyszłych rodziców

» Zaburzenia psychiczne

» Bezradność

  • Skutki zaniedbań

» FAS (ang. Fetal Alcohol Syndrom – Poalkoholowe Uszkodzenie Płodu)

» Zaburzenia rozwoju dziecka, wady wrodzone

» Uszkodzenia obwodowego układu nerwowego, przejawiające się opóźnionym rozwojem, zaburzeniami emocjonalnymi i obniżonym poziomem intelektu

Przemoc wobec dzieci 0 – 12 miesięcy

Brak kontaktu emocjonalnego i fizycznego z dzieckiem: noszenia go, tulenia, zabawy, mówienia do niego, uśmiechania się, oraz brak reakcji opiekunki(a) na sygnały dziecka, na to, że jest głodne, lub spragnione czułości, powoduje, że dziecko pod względem emocjonalnym i fizycznym nie rozwija się prawidłowo.

  • Formy

» Zaniedbanie: zespół nieorganicznego zaburzenia rozwoju – niedostateczny przyrost wagi i wzrostu oraz opóźnienie ogólnego rozwoju dziecka,

» Potrząsanie (zespół dziecka potrząsanego)

» Bicie

  • Problemy współwystępujące

» Uzależnienie alkoholowe rodziców

» Depresja poporodowa (obniżony nastrój matki, brak motywacji, unikanie karmienia)

» Bezradność

  • Skutki przemocy

» Podwójne JA (zachować pierwotne przywiązanie do rodziców wobec codziennych potwierdzeń ich złej woli, jeżeli ja – dziecko jest złe to rodzice są dobrzy co daje nadzieję – proces nieświadomy)

» „Atak na własne ciało” – niemożność odreagowania stresu

Przemoc wobec dzieci 1 – 6 lat

Osoby, które powinny pomagać dziecku, kontenerować (przyjmować i akceptować) emocje, są sprawcami przemocy, to ich zachowania powodują, że te trudne emocje towarzyszą dzieciom. Konflikt w odczuciach w stosunku do osoby sprawcy – opiekuna towarzyszą dziecku, powodując rozwojowe deficyty.

  • Formy przemocy

» Fizyczna

Zespół dziecka krzywdzonego (oznaczony symbolem T74 w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób ICD-10)

Zastępczy zespół Munchhausena – skrajny wymiar nadopiekuńczości, polegający na celowym wywoływaniu przez rodziców rzeczywistych objawów chorobowych u dziecka np. podawanie dzieciom leków pomimo braku takiej potrzeby.

» Przemoc seksualna

» Przemoc słowna

» Zaniedbanie (objawy: długie moczenie, dziecko nie potrafi się umyć)

  • Problemy współwystępujące

» Uzależnienie alkoholowe rodziców

» Zaburzenia osobowościowe rodziców (nadopiekuńczość, labilność emocjonalna: od nadopiekuńczości do obojętności)

» Bezradność

  • Skutki

» Zaburzenia rozwojowe

» Lękliwość, agresja wobec rówieśników, trudności w radzeniu sobie ze złością, nieprawidłowe odreagowania agresji

» Trudności w przystosowaniu się do nowego środowiska: znane – przemoc, nieznane – uprzejmość

» Deficyty w relacjach interpersonalnych – stabilizacja prymitywnych, nieadaptacyjnych mechanizmów obronnych

Przemoc wobec dzieci w młodszym wieku szkolnym

Niektóre dzieci próbują sobie radzić z poczuciem utraty kontroli wobec chaosu związanego z przemocą i niskim poczuciem własnej wartości poprzez perfekcjonizm i kompulsywne dążenie do osiągania sukcesów, co może się przejawiać w nadmiernej rywalizacji, a czasami także w nieadekwatnych reakcjach emocjonalnych w sytuacji doznania porażki. Dziecko może wówczas „wpaść w histerię” albo zareagować agresją. Takie sygnały nie są jednak specyficzne dla krzywdzenia dziecka. Mogą być także wynikiem niewłaściwego wychowania; jednak jeżeli są nasilone, zawsze warto zwrócić na nie uwagę.

  • Formy przemocy

» Przemoc w rodzinie

» Przemoc rówieśnicza

» Cyberprzemoc

  • Problemy współwystępujące

» Zaburzony system rodzinny: rodzice źle się zachowują, a każą dziecko za złe zachowania

» Zaburzenia w funkcjonowaniu społeczności szkolnej: odreagowania przemocy na słabszych

  • Skutki

» Problemy z socjalizacją

» Zaburzenia emocji i zachowania: krzyk nauczyciela może być odczytywany jako nagroda, wyróżnienie

» Nieadekwatnie niska samoocena dziecka, zaburzenie zachowania, trudność w relacjonowaniu własnych przeżyć.

Przemoc wobec dzieci w okresie dorastania

Ryzykowne zachowania, kwestionowanie norm społecznych do pewnego stopnia dla adolescenta są rozwojowe, by dojrzalszy, mógł ponownie zinternalizować normy społeczne, powrócić do tych obowiązujących w swoim środowisku. Jeśli w rodzinie występuje przemoc, internalizacja tych norm będzie społecznie nieadaptacyjna.

  • Formy przemocy

» Fizyczna

» Psychiczna

» Seksualna

  • Problemy współwystępujące

» Zaburzenia w systemie rodzinnym

» Zaburzenia w funkcjonowaniu społeczności szkolnej: kozioł ofiarny, projektowanie własnych kompleksów

  • Skutki

» Zaburzenia zachowania

» Eksperymenty ze środkami psychoaktywnymi

» PTSD (zespół stresu pourazowego), ryzykowne zachowania, myśli i próby samobójcze samookaleczenia, eksperymentowanie z środkami zmieniającymi świadomość.

Zestawione tutaj dramatyczne okoliczności przemocy wobec dzieci winny mobilizować do reagowania, zawiadamiania policji i innych instytucji kiedy jesteśmy świadkami takiej przemocy.

23.12.2016 r.

Podsumowanie Programu profilaktycznego przeciwdziałania przemocy w rodzinie dla uczniów Powiatowego Zespołu Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących nr 6 w Brzeszczach prowadzonego w dniach od 7 do 10 listopada 2016 r.

W ramach programu przeprowadzono zajęcia lekcyjne dla 209 uczniów z 10 klas. Zajęcia miały charakter warsztatowy, prowadzone były wspólnie przez pedagoga szkolnego i pracownika socjalnego. Przedstawiono definicje przemocy w rodzinie, opisano podstawowe mechanizmy tego zjawiska. Zaprezentowano krótki film dotyczący problematyki przemocy. Uczniowie spisywali i dzielili się refleksjami na temat przemocy wobec bliskich. Później w grupach odpowiadali na pytania o to, jak rozumieją pojęcie przemocy w rodzinie? Jakie mogą być przyczyny zachowań przemocowych? Gdzie można uzyskać pomoc? Umożliwiło to dyskusję nie tylko o samym zjawisku przemocy domowej, ale także o przeżywaniu złości, frustracji mogących prowadzić do przemocy. Uczniowie zadawali pytania o źródła agresji wobec bliskich, dyskutowano o wpływie używania alkoholu i czynników osobowościowych. Opisano postawy i reakcje osób pokrzywdzonych, co budziło empatię i zainteresowanie uczniów. Odnoszono się przy tym do wcześniej obejrzanego filmu. Powtórzono w jaki sposób i gdzie można zgłosić fakt doznawania, bądź też bycia świadkiem przemocy w rodzinie. Przekazano ulotki z podstawowymi informacjami na temat możliwości uzyskania pomocy w sytuacjach zagrożenia przemocą.

Celem programu profilaktycznego było określenie i wzmocnienie właściwych postaw uczniów klas ponadgimnazjalnych wobec zjawiska przemocy w rodzinie, w tym wzmocnienie umiejętności reagowania na sytuacje przemocowe, podniesienie poziomu wiedzy o zjawisku przemocy i możliwościach przeciwdziałania.

28.11.2016 r.

 

Od 25 listopada trwa kampania „16 Dni Akcji Przeciwko Przemocy ze względu na Płeć” zapoczątkowana i organizowana od 1991 roku przez Women’s Global Leadership Institute. Na działania w ramach kampanii zostały wybrane dni między 25 listopada (Międzynarodowym Dniem Przeciwko Przemocy Wobec Kobiet) a 10 grudnia (Międzynarodowym Dniem Praw Człowieka). Wybór tych dat to symboliczne podkreślenie faktu, że prawa kobiet są prawami człowieka.

Ośrodek Pomocy Społecznej w Brzeszczach włącza się w kampanię, w tych dniach szczególnie zapraszając wszystkich zainteresowanych i potrzebujących pomocy w związku z zagrożeniem przemocą domową.
Punkt Wsparcia i Pomocy dla Osób doświadczających przemocy w rodzinie oferuje:

  • pomoc psychologiczna i psychoterapeutyczna
    – we wtorki od 8.00 do 13.00
  • porady prawne dla osób doznających przemocy
    – w poniedziałki od 16.00 do 17.00
  • specjalistyczna praca socjalna dla osób doznających przemocy
    – w środy od 16.00 do 18.00

Kierowanie na poszczególne konsultacje i uzgadnianie terminów wizyt za pośrednictwem pracowników socjalnych Ośrodka

Osoby doświadczające przemocy domowej, mogą uzyskać pomoc dzwoniąc również na Ogólnopolski Telefon dla Ofiar Przemocy w Rodzinie Niebieska Linia 0/801-120-002 który aktywny jest: od poniedziałku do soboty w godz. 8.00- 22.00, w niedziele i święta – w godz. 8.00- 16.00, więcej na stronie Niebieskiej Linii: www.niebieskalinia.info

25.11.2016 r.

Dzieci w trakcie rozstania rodziców

Zjawisku przemocy w rodzinie często towarzyszą konflikty, długotrwałe sprawy o alimenty, separację, rozwód. Rozstanie się, często dla jednego z małżonków jest jedynym sposobem na uniknięcie dalszego krzywdzenia siebie i dzieci, ale i tak przeżywane jest jako olbrzymi stres. Zazwyczaj dla dzieci jest on jeszcze większy.

Rodzicowi bardzo trudno jest zadbać o złagodzenie napięcia, które może przeżywać dziecko w związku z rozstaniem rodziców, wtedy gdy sam doznawał przemocy i jest w głębokim kryzysie emocjonalnym. W takich sytuacjach warto zwrócić się o pomoc specjalisty: psychologa, psychoterapeuty, pracownika socjalnego. Dzieci do 3 lat najczęściej nie rozumieją okoliczności nieobecności jednego z rodziców. Dla małych dzieci najważniejsze jest by miały blisko siebie opiekuna, który konteneruje, rozumie ich emocje i potrzeby. Najważniejsze by pomimo kryzysów związanych z rozpadem małżeństwa, czy związku partnerskiego, dziecko miało więcej doświadczeń pozytywnych niż frustrujących. Bardzo trudne doświadczenia, związane z nienależytą opieką, niewłaściwymi warunkami, brak spokoju częsty hałas, na skutek awantur domowych mogą odkładać się w pamięci emocjonalnej kilkomiesięcznego dziecka i powodować straty rozwojowe czyli opóźnienia w jego rozwoju emocjonalnym i intelektualnym. W tym kontekście, kiedy jeden z rodziców jest sprawcą przemocy, jego odejście może przynieść rodzinie dużą ulgę.

Dzieci w wieku przedszkolnym rozumieją, że jedno z rodziców nie mieszka w domu, ale nie wiedzą dlaczego, dlatego warto rozmawiać z dzieckiem operując prostymi pojęciami, próbować nazywać to co dziecko może odczuwać w danej sytuacji. Może to być smutek, żal, tęsknota, lęk, poczucie zagubienia. Nazwanie dziecku uczuć, powiedzenie, że to co przeżywa to smutek, żal, niepokój – przy nosi ulgę. Dziecko może się dowiedzieć, że to co przeżywa, jest czymś trudnym, ale „normalnym” i rozumianym przez bliska osobę. Dzieci w wieku szkolnym dostrzegają, że rodzice są źli na siebie, smutni i nie mieszkają razem, ale nie rozumieją dlaczego. Gimnazjaliści i starsze dzieci zaczynają rozumieć, czym jest rozwód, że rodzice nie będą mieszkać razem, ale często nie akceptują takiej sytuacji.

Badania* dzieci w wieku 8-15 lat, których rodzice się rozwodzili najbardziej się obawiały, że:

1. „Mama albo tata powie mi, że rozwód jest przeze mnie” 2. „Moi rodzice zaczną się bić albo krzyczeć na siebie” 3. „Moi krewni będą mówić brzydkie rzeczy o moich rodzicach” 4. „Mój tata powie mi, że nie lubi, kiedy jestem z mamą” 5. „Mama i tata będą się kłócić przy mnie” 6. „Mama będzie brzydko mówić o tacie” 7. „Będę musiała rozstać się z moim pieskiem i różnymi zabawkami” 8. „Mama będzie nieszczęśliwa” 9. „Tata będzie mnie pytać, kto teraz przychodzi do mamy i czy zostaje na noc” 10. „Nie będę wiedzieć, jak powiedzieć o rozwodzie rodziców moim kolegom i znajomym”.

Powyższe odpowiedzi dają obraz tego, co przeżywają dzieci. Jeżeli dorośli rozstając się przeżywają zagubienie i bezsilność o wiele mocnej dotyczy to dzieci. Dlatego należy z nimi rozmawiać pomagając odnaleźć się w nowej sytuacji. Pomocna może tu być publikacja „Dziecko w rozwodzie. Poradnik dla rodziców” dostępna na stronie internetowej Rzecznika Praw Dziecka www.brpd.gov.pl/dziecko-w-rozwodzie-poradnik . Warto również skorzystać z porady u specjalisty w OPS, umawianie wizyty u psychologa, psychoterapeuty i specjalisty przeciwdziałania przemocy w rodzinie odbywa się za pośrednictwem pracowników socjalnych.

* Przytoczone dane za publikacją „Dziecko w rozwodzie. Poradnik dla rodziców”

26.10.2016 r.

Zgłaszanie instytucjom faktu przemocy, czy zaniedbań wobec dzieci, powinno wynikać z troski, a nie z chęci rewanżu na „tym drugim rodzicu”.

Pomoc społeczna, policja, oświata, ochrona zdrowia, komisja rozwiązywania problemów alkoholowych to instytucje przyjmujące zgłoszenia o sytuacjach stosowania przemocy w rodzinie, w szczególności o zaniedbaniach opiekuńczych i wychowawczych wobec dzieci. Zgłoszenia osobiste, telefoniczne, często poprzez infolinię (jej numer to 668 994 230) są często podstawą do podjęcia interwencji w środowisku i wszczęcia procedury „Niebieskie Karty”. Czasem otrzymując zgłoszenie tylko o samym podejrzeniu przemocy, czy zaniedbań, pracownicy socjalni, policjanci i inni specjaliści, sprawdzają je poprzez wizyty w środowisku, zebranie informacji, kontakty z szerszym otoczeniem, np. ze szkołą. Poważnie traktowane są wszystkie takie informacje, także wtedy kiedy są anonimowe. Nawet jeśli nie potwierdzają się okoliczności wskazane w zgłoszeniu o podejrzeniu przemocy, to należy doceniać, że poinformowanie instytucji wynika z troski o konkretną rodzinę, a w szczególności o wychowujące się w niej dzieci. Świadczy to o wrażliwości społecznej, co jeśli chodzi o przeciwdziałanie przemocy domowej, jest dużym zasobem.

Niestety mamy też często do czynienia, ze zgłoszeniami wynikającymi z innych, niż dobrze pojęta troska, okoliczności: „przeciągania dzieci na swoją stroną”, chęci „pokazania własnych wpływów”, konfliktu małżeńskiego, rozwodu. W praktyce często rodzic, który dawno porzucił rodzinę, zaczyna interesować się dziećmi, bez porozumienia z rodzicem sprawującym nad nimi pieczę. Ingerując w życie rodziny, stara się wytykać faktycznie popełniane przez drugiego rodzica błędy, przejaskrawiając je jednak i zgłaszając instytucjom jako przejawy ewidentnych zaniedbań. Mogą mieć tu także znaczenie kwestie materialne, związane ze zwiększeniem świadczeń dla rodzin w których wychowują się dzieci. W tym kontekście niektórzy rodzice mogą mieć skłonności do instrumentalnego traktowania swoich dzieci, zamiast oczekiwanych w podobnych sytuacjach, stopniowych prób naprawiania relacji. Zgłaszanie instytucjom faktu przemocy, czy zaniedbań wobec dzieci, powinno wynikać z troski, a nie z chęci rewanżu na „tym drugim rodzicu”.

Tego typu nieuzasadnione zgłoszenia są również sprawdzane, de facto mogą one wskazywać na poważny problem nie tyle przemocy, co wikłania dziecka w konflikt między rodzicami. W tym uwikłaniu, głos dziecka, wołanie o pomoc może nie być usłyszany. Skoncentrowani na sobie rodzice często zapominają, że mężem i żoną można przestać być, ale ojcem i matką jest się na zawsze. W czasie radykalnych zmian w życiu rodziny, takich jak rozwód, dzieci potrzebują stosownego do wieku wyjaśnienia, nazwania tego co są dzieje wokół nich. Dwu, trzylatki, dostrzegają, że jeden z rodziców nie przebywa w domu, ale nie rozumieją dlaczego. Nieco starsze dzieci integrują już informacje płynące z otoczenia, dostrzegają zmiany, emocje rodziców, ale jeszcze ich nie rozumieją. Starsze dzieci w wieku gimnazjalnym, rozumieją czym jest rozwód, ale często go nie akceptują.

Kiedy rozpada się rodzina, lub na nowo podejmowane są kwestie dotyczące wychowywania dzieci, wszyscy jej członkowie zmagają się z trudnymi emocjami, przeżyciami. Warto wtedy nie poprzestawać tylko na sygnalizowaniu problemów jako nieprawidłowych zachowań „tej drugiej strony”, ale zwrócić się o pomoc przedstawiając faktycznie przeżywane trudności. Można skorzystać z mediacji lub psychoterapii. Obie formy pomocy świadczone są przez OPS i kiedy rodzina jest w kryzysie warto z nich skorzystać. Uzgadnianie terminów wizyt i szczegółowe informacje na ten temat, można uzyskać za pośrednictwem pracowników socjalnych.

30.09.2016 r.

 

Więcej nakazów opuszczenia mieszkania przez sprawców

Co roku ponad 1000 sprawców przemocy domowej dostaje sądowy nakaz opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z rodziną. Z informacji Ministerstwa Sprawiedliwości wynika, że zwiększa się liczba takich spraw wpływających do sądów.

Rzecznik Praw Obywatelskich opublikował w lipcu dane przekazane przez Ministerstwo Sprawiedliwości w odpowiedzi na pytanie dotyczące realizacji przepisów o nakazie opuszczenia przez sprawcę mieszkania zajmowanego wspólnie z rodziną. Wynika z nich że w 2014 r. do sądów rejonowych wpłynęły 1152 wnioski o wydanie takiego nakazu. W 2015 roku było już 1406 takich spraw. Realizowany od 2014 r. Krajowy Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie, zobowiązuje sądy do monitorowania danych dotyczących przestępstw związanych ze stosowaniem przemocy wobec bliskich, między innymi do sprawozdawczości o czasie trwania postępowania. Zgodnie z ustawą o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, pierwsza rozprawa o wydanie nakazu opuszczenia mieszkania powinna zacząć się w miesiąc od złożenia wniosku. W praktyce czas trwania postępowania nadal wydaje się stosunkowo długi, w 2014 r. średnio takie postępowanie trwało 146 dni, a w 2015 r. – 157. Tym niemniej samo monitorowanie tych danych zapewne jest czynnikiem mobilizującym sądy i inne instytucje do sprawniejszego zajmowania się tymi sprawami.

Sądowy nakaz opuszczenia mieszkania przez sprawcę jest bardzo istotnym czynnikiem, jeżeli chodzi o efektywność pomocy rodzinie uwikłanej w przemoc. Może zwiększyć bezpieczeństwo członków rodziny doświadczających przemocy. Z drugiej strony dzięki nakazowi można efektywniej kierować sprawców do udziału w programach terapeutycznych i edukacyjnych. Osoba stosująca przemoc ma szanse na zmianę swej postawy bez umieszczenia w zakładzie karnym. Wie że, unikając terapii z dużym prawdopodobieństwem tam trafi.

Sądowy nakaz opuszczenia lokalu nie jest jedynym instrumentem izolowania sprawcy. Nakaz opuszczenia mieszkania może wydać także prokurator na etapie postępowania wyjaśniającego. Policja może też zatrzymać sprawcę przemocy domowej umieszczając go w areszcie.

W razie potrzeby uzyskania pomocy prawnej, także w zakresie możliwości izolowania sprawcy przemocy, zapraszamy do Punktu Wsparcia działającego przy OPS Brzeszcze. Dyżury prawnika odbywają się w każdy poniedziałek w godzinach od 16.00 – 17.00. Więcej szczegółów w zakładce Punkt Wsparcia.

30.08.2016 r.

Konsultacja przez SKYPE w Pogotowiu „Niebieska Linia”

W każdy poniedziałek w godz. 13.00-15.00 członkowie rodzin z problemem przemocy i problemem alkoholowym mogą skonsultować się przez SKYPE’A (pogotowie.niebieska.linia) ze specjalistą z zakresu przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych 1.08. 2016 r. uruchamiała pilotażowo w Ogólnopolskim Pogotowiu dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia” konsultacje z wykorzystaniem komunikatora skype.

Dyżurujący konsultanci posługują się językiem migowym, z tej oferty mogą więc skorzystać także osoby z wadami słuchu.

30.08.2016 r.

Nowy program przeciwdziałania przemocy w rodzinie 

30 czerwca Rada Miejska w Brzeszczach przyjęła uchwałą nowy Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy dla Gminy Brzeszcze na lata 2016-2021. Dotychczasowy program uchwalony jeszcze w 2010 roku wprowadzał co prawda nowe rozwiązania w zakresie przeciwdziałania przemocy, przykładowo interwencyjną infolinię, dyżury specjalistów w punkcie wsparcia, programy profilaktyczne, współpracę zespołową specjalistów, ale niektóre zapisy zdezaktualizowały się już od tamtego czasu. Od 2010 roku istotnie zmieniono ustawę o przeciwdziałaniu przemocy i wprowadzono nową procedurę interwencyjną „Niebieskie Karty”. Aktualizacji wymagała również część diagnostyczna starego programu. Nowej diagnozy problemu przemocy, jak również kierunki jego rozwiązywania należało dokonać, zakładając już działający ugruntowany system przeciwdziałania przemocy z istniejącymi procedurami, a przede wszystkim z integrującym działania poszczególnych specjalistów i instytucji Zespołem Interdyscyplinarnym.

Nowy uchwalony w czerwcu br. program formułuje jako cel generalny, tworzenie instytucjonalnych, organizacyjnych i materialnych warunków sprzyjających ograniczaniu przemocy w rodzinie. Formułuje pięć priorytetów na których koncentrowane mają być działania do 2021 roku, są to:

I. Diagnozowanie i monitorowanie przemocy w środowisku lokalnym.

II. Podnoszenie poziomu świadomości i wrażliwości społecznej wobec przemocy w rodzinie.

III. Podniesienie poziomu wiedzy osób zajmujących się zawodowo lub społecznie problematyką przemocy.

IV. Zapewnienie kompleksowego systemu pomocy i wsparcia dla osób dotkniętych przemocą w dotychczasowym miejscu zamieszkania i pobytu.

V. Zapewnienie kompleksowego systemu pomocy i wsparcia dla osób dotkniętych kryzysem.

Jednym z walorów nowego dokumentu są badania uczniów gimnazjów i szkół podstawowych. Najogólniej można je podsumować, iż w dużej mierze dają pozytywny obraz rodzin uczniów, wskazując jednak na możliwą obecność przemocy w niektórych z nich. Z kolei z badań prowadzonych pośród pracowników instytucji pomocowych wynika, że ich postawa jest adekwatna do wagi problemu przemocy, aczkolwiek potrzebne są dalsze superwizje i szkolenia w celu doskonalenia umiejętności interweniowania wobec przemocy.

Program wprowadza obowiązek monitorowania i ewaluowania jego realizacji. Z nowym Programem Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy dla Gminy Brzeszcze na lata 2016-2021 można zapoznać się tutaj:

Program przeciwdziałania przemocy w rodzinie dla Gminy Brzeszcze na lata 2016-21

27.07.2016 r.

Reagowanie na agresję wobec dzieci

Wielokrotnie pisaliśmy w tym miejscu o potrzebie reagowania na przemoc wobec dzieci. O konieczności informowania odpowiednich instytucji o sytuacjach kiedy jesteśmy świadkami krzywdzenia dzieci. Instytucje którym możemy zgłaszać fakty przemoc w takich sytuacjach to policja, ośrodki pomocy społecznej, przedstawiciele oświaty, ochrony zdrowia, gminne komisje rozwiązywania problemów alkoholowych, a także sądy i prokuratury.

Zdarza się jednak, że sami nie wiemy czy określone zachowanie wobec dziecka to już przemoc, czy jeszcze nie. Na pewno wtedy kiedy dochodzi do pobicia, występują objawy fizyczne, zasinienia, a tym bardziej zaniedbania młodszych dzieci, takie okoliczności należy zgłaszać. Kiedy mamy tylko podejrzenia, zawsze możemy przyjść do pracownika socjalnego, dzielnicowego policji, czy do pedagoga szkolnego jeśli dziecko się uczy i opisać czynniki ryzyka wskazujące na krzywdzenie dzieci.

Warto jednak pamiętać, że równie ważna jest nasza postawa jako członków danej społeczności, w szczególności, jaki jest nasz stosunek do karania dzieci. Z badań Rzecznika Praw Dziecka wynika, że ludzie często nie reagują na przemoc, bo „jedna trzecia uważa, że nie należy się wtrącać w to, jak rodzice postępują z dziećmi”, a „mniej więcej jedna czwarta po prostu się boi”. Czasem na podwórku, placu zabaw jesteśmy świadkami poniżania, grożenia, wyzywania, szantażowania dzieci: „Czego tak, k…a, wolno idziesz?! Ile mam na was czekać? Jak mam was dosyć! Nie znoszę was k…a. Oddam was w p…u do domu dziecka”, jak opisuje sytuacje z placu zabaw czytelniczka tygodnika Wysokie Obcasy. W podobnych sytuacjach często nie wiemy jak się zachować. Z jednej strony, chcemy coś zrobić, trudno nam pozostać obojętnymi, ale z drugiej strony boimy się zareagować. Wynika to częściowo z przyzwolenia społecznego na nieco przedmiotowe traktowanie dzieci, bardziej jako własności rodzica, niż autonomicznej jednostki. Przykładowo kiedy na ulicy jedna dorosła osoba dorosła wyzywałby i szantażowała drugą dorosłą osobę, to bez względu na nasze reakcje, taką sytuacje łatwiej jest nam jednoznacznie ocenić. W przypadku dzieci takie samo zachowanie często kwalifikujemy tylko jako ostrzejsze wychowywanie, lub zdenerwowanie rodzica.

Magdalena Śniegulska – psycholog z Uniwersytetu SWPS, przekonuje, że nasza reakcja może być ważna i pomocna dla dziecka: „Po pierwsze widzi, że ktoś zauważa, iż dzieje mu się krzywda. Po drugie, uczy się, że istnieją inne sposoby komunikowania się niż agresja”. Pozornie może wydawać, że nasze zwrócenie uwagi rodzicowi i tak nic nie da, bo ten może ukarać dziecko w domu jeszcze dotkliwiej. Ale nasze reakcje mają znaczenie i oddziaływają też na rodzica, może nie za pierwszym razem, ale kolejna uwaga może przyczynić się do refleksji zachowującego się agresywnie rodzica. Te agresywne zachowania, zazwyczaj wynikają z bezsilności rodziców, nieznajomości innych metod wychowawczych, głębokiego poczucia, że poza agresją nic tak naprawdę na „działa” na dzieci. W tym kontekście rodzicie ci potrzebują pomocy.

29.06.2016

/cytaty pochodzą z tygodnika Wysokie Obcasy z 25.06.2016 r./

Przemoc w rodzinie – działania przedstawicieli ochrony zdrowia, algorytmy

Przemoc domowa powoduje u osób jej doznających poważne szkody: urazy fizyczne i psychiczne. W wyniku stosowania przemocy fizycznej dochodzi do złamań kości, poparzeń, stłuczeń, uszkodzeń narządów wewnętrznych, zasinień. Stosowanie długotrwałej przemocy, w szczególności wobec dzieci, prowadzi do urazów psychicznych, takich jak zespół stresu pourazowego, depresja, zaburzenia lękowe. Urazy na skutek przemocy są określone jako odrębna kategoria w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych (ICD-10) pod nazwą zespoły maltretowania (oznaczenie T74). Tym niemniej skutki zdrowotne stosowania przemocy mogą być tak wielorakie, że w praktyce kwalifikuje się je najczęściej w innych, różnych kategoriach medycznych.

Najistotniejsze jest jednak to, iż urazy powstałe w wyniku stosowania przemocy często muszą być, konsultowane i leczone, w praktyce, przez lekarzy różnych specjalności. Stąd też ta ważna rola przedstawicieli ochrony zdrowia, lekarzy, pielęgniarek, ratowników medycznych, została formalnie określona w procedurze interwencji „Niebieskie Karty”. Wynika z niej, że poza udzieleniem pomocy medycznej, konsultowaniem, czy też diagnozowaniem określonych urazów, osoba wykonująca zawód medyczny ma prawo, ale także obowiązek założenia „Niebieskiej Karty”, jeżeli zdiagnozowany uraz ma związek z doznawaniem przez pacjenta przemocy. O ile zatem lekarz, pielęgniarka, ratownik medyczny, podczas wykonywania swej pracy, dostrzegą objawy doznawania przemocy wypełniają formularz „Niebieskiej Karty” i przekazują przewodniczącemu Zespołu Interdyscyplinarnego, tym samym rozpoczynając procedurę interwencyjną. Dalsze działania interwencyjne i pomocowe prowadzone są przez zespół. Role lekarza, pielęgniarki położnej, są szczególnie ważne w przypadku młodszych dzieci i noworodków. Badania bilansowe, wizyty pielęgniarki położnej, mogą ujawnić stosowanie wobec dziecka przemocy.

Ponadto zgodnie z Ustawą o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie i rozporządzeniem ministra zdrowia z 22.10.2010 r. obowiązkiem lekarza jest wydanie zaświadczenia lekarskiego o przyczynach i rodzaju uszkodzeń ciała związanych z użyciem przemocy w rodzinie. Lekarz nie przesądza o szczegółowych okolicznościach zaistnienia przemocy, ale dokładnie opisuje obrażenia, które posiada osoba zgłaszająca się na konsultację. Zaświadczenie jest bardzo pomocne w dalszych działaniach prowadzonych przez Zespół Interdyscyplinarny Policję.

Więcej informacji pomocnych zarówno dla przedstawicieli ochrony zdrowia, jak i osób pokrzywdzonych, można znaleźć w materiale opracowanym przez stowarzyszenie Niebieska Linia

http://www.niebieskalinia.pl/algorytmy/dla-ochrony-zdrowia

27.05.2016 r.

O przemocy seksualnej

Przemoc seksualna to wymuszanie pożycia seksualnego, wymuszanie nieakceptowanych praktyk seksualnych, także wymuszanie seksu z osobami trzecimi. Szczególnie drastyczną formą takiej przemocy jest gwałt. Niestety nadal pokutuje mit, że „gwałt w małżeństwie nie istnieje”, że na przykład „mąż zawsze może się domagać współżycia”. Oczywiście nie jest to prawdą. Małżeństwo czy bycie w nieformalnym związku nie odbiera nam praw osobistych. Przepisy prawa jednoznacznie mówią, że jeżeli ktoś zmusza inną osobę do kontaktu seksualnego, używając groźby, podstępu lub przemocy, to znaczy, że popełnia przestępstwo zagrożone karą do 12 lat pozbawienia wolności.

Seks zawsze powinien być dobrowolny. Dobrowolność jest warunkiem udanego pożycia seksualnego, prawidłowej więzi w związku. O seksie mówimy wtedy gdy oboje małżonków, partnerów chce i zgadza się na zbliżenie. W innym przypadku jest to przemoc seksualna. Oczywiście w przypadku dzieci i młodzieży przed ukończeniem 15 roku życia, nawet taka zgoda nie uprawnia do podejmowania aktywności seksualnej. Obcowanie płciowe z dzieckiem do lat 15 jest przestępstwem. Tak samo jak dopuszczanie się wobec dziecka czynności seksualnych, prezentowanie dziecku materiałów pornograficznych, bądź wykonywania aktów seksualnych w jego obecności w celu doprowadzenia do własnego zaspokojenia seksualnego, lub zaspokojenia seksualnego innej osoby.

Praktyki seksualne oparte na przemocy mogą wskazywać na parafilie – zaburzenia zachowań seksualnych, zaburzenia osobowości, w tym także psychopatyczną strukturę organizacji osobowości. Oznacza to, że sprawca przemocy seksualnej ma znaczne deficyty empatii, zdolności wczuwania się, wyobrażania tego co przeżywają inne osoby. W przypadku przemocy seksualnej, tego co może przeżywać osoba jej doznająca. Akty przemocy seksualnej są wydarzeniem traumatycznym, bardzo obciążającym psychicznie. Często prowadzącym do zaburzeń psychicznych, u 80 procent ofiar gwałtu występują objawy stresu pourazowego (PTSD).

Jeżeli wiemy lub podejrzewamy, że ktoś w naszym otoczeniu doznał przemocy seksualnej, szczególnie jeżeli jest to dziecko, należy niezwłocznie zgłosić ten fakt najbliższej jednostce policji, prokuraturze, zawiadomić sąd lub instytucje pomocową: ośrodek pomocy społecznej, szkołę, organizację pozarządową (np. Niebieska Linia, infolinia 801120002)

Jeżeli osoba skrzywdzona a w szczególności dziecko wymaga pomocy medycznej, należy w pierwszej kolejności umożliwić do niej dostęp. Placówka medyczna udzielając pomocy, może pobrać materiał biologiczny, stanowiący dowód w postępowaniu prokuratorskim. Najistotniejsze w takich sytuacjach jest reagowanie, ujawnianie i zgłaszanie faktów przemocy o charakterze seksualnym.

Więcej informacji o zjawisku przemocy seksualnej można znaleźć na stronie internetowej Biura Pełnomocnika Rządu do Spraw Równego Traktowania

https://przemoc.gov.pl/broszura-informacyjna

28.04.2016 r.

Spotkanie edukacyjne w Gimnazjum nr 2 w Brzeszczach

Co to jest przemoc w rodzinie, przemoc domowa jako przestępstwo, co robić kiedy jesteśmy świadkami przemocy i pokrzywdzonymi. Te tematy poruszono w trakcie spotkania edukacyjnego w Gimnazjum nr 2 w Brzeszczach.

Spotkanie miało miejsce 16 marca 2016 r. w świetlicy szkolnej, uczestniczyli w nim uczniowie trzech klas gimnazjalnych. Prowadzący, pani Agnieszka Michałek-Śmieszkowicz specjalista pracy socjalnej z Ośrodka Pomocy Społecznej w Brzeszczach i starszy aspirant Łukasz Rał z Komisariatu Policji w Brzeszczach, przedstawili podstawowe pojęcia i mechanizmy związane ze zjawiskiem przemocy domowej: formy, rodzaje, cykle przemocy, syndromy związane z długotrwałym jej doznawaniem: wyuczonej bezradności, syndrom sztokholmski. Opisano postawy i reakcje osób pokrzywdzonych, osób stosujących przemoc i świadków, wyjaśniano jakie mogą być przyczyny zachowań przemocowych. Przedstawiono przemoc w perspektywie prawnej, podkreślając, że używanie przemocy wobec bliskich jest przestępstwem.

Podkreślano potrzebę zgłaszania faktów i okoliczności stosowania przemocy, to gdzie można je zgłosić i przede wszystkim gdzie można uzyskać pomoc. Wymieniono w tym miejscu gminne instytucje pomocowe, przedstawiono interwencyjną procedurę Niebieskie Karty. Opisano role pedagoga szkolnego, wychowawcy i nauczyciela jako osób, które mogą przyjąć zgłoszenie ofiary bądź świadka przemocy. Uczniowie zadawali szczegółowe pytania również o możliwości korzystania z pomocowych infolinii i o wpływ używania alkoholu na zachowania przemocowe.

Celem spotkania edukacyjnego było wzmocnienie właściwych postaw uczniów klas gimnazjalnych wobec zjawiska przemocy w rodzinie, w tym wzmocnienie umiejętności reagowania na sytuacje przemocowe, podniesienie poziomu wiedzy o zjawisku przemocy i możliwościach przeciwdziałania. Wpisuje się ono w założenia działań profilaktycznych Gminnego Systemu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie. Ponadto spotkanie służyło pogłębianiu współpracy pomiędzy instytucjami w ramach systemu.

30.03.2016 r.

Od 23 lutego 2016 r. zmianie ulegają dyżury psychologa- psychoterapeuty w Punkcie Wsparcia i Pomocy dla Osób Uwikłanych w Przemoc, z pomocy psychologicznej i psychoterapeutycznej można korzystać we wtorki od 8.00 do 13.00 . Dyżury pozostałych specjalistów bez zmian:

  • porady prawne dla osób doznających przemocy
    – w poniedziałki od 16.00 do 17.00
  • specjalistyczna praca socjalna dla osób doznających przemocy
    – w środy od 16.00 do 18.00
  • program psychoedukacyjny dla osób stosujących przemoc- w środy od 15.00 do 17.00

Kierowanie na poszczególne konsultacje i uzgadnianie terminów wizyt za pośrednictwem pracowników socjalnych Ośrodka.

Do pobrania zaktualizowany informator dla osób uwikłanych w przemoc: Informator

 

Gminny system przeciwdziałania przemocy w rodzinie, podsumowanie działań w 2015 roku

W 2015 r. kontynuowane były działania w ramach Gminnego systemu przeciwdziałania przemocy w rodzinie. W ramach systemu cały czas działa gminna infolinia dla osób doznających przemocy, znajdujących się w sytuacjach kryzysowych. Dzwoniąc pod numer telefonu: 668-994-230 mieszkańcy gminy mogą otrzymać podstawowe informacje o możliwościach otrzymania przemocy, a w sytuacjach zagrożenia „gorąca przemocą” otrzymać wsparcie w postaci natychmiastowej interwencji w środowisku. W ubiegłym roku pracownicy socjalni przyjęli 13 takich zgłoszeń.

W 2015 r. wszczęto 15 procedur „Niebieskie Karty”, oznaczających interwencje wobec uzasadnionych podejrzeń stosowania przemocy w rodzinie, w tym także wobec dzieci. W ramach tej procedury policjanci, pracownicy socjalni, pedagodzy i inni specjaliści działając w Zespole Interdyscyplinarnym i grupach roboczych planowali pomoc w konkretnych przypadkach występowania przemocy. Rozmawiali z osobami doznającymi przemocy, wzywali osoby stosujące przemoc, kierowali na dalsze specjalistyczne konsultacje. W ubiegłym z poradnictwa w zakresie specjalistycznej pracy socjalnej, prawnego, psychoterapeutycznego i psychoedukacyjnego skorzystało 61 osób.

Od 20 – 28 października 2015 r. prowadzono program profilaktyczny z zakresu przeciwdziałania przemocy w rodzinie dla uczniów Powiatowego Zespołu Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących nr 6 w Brzeszczach. Wzięło w nim 224 uczniów z 10 klas. Zajęcia miały charakter warsztatowy, prowadzone były wspólnie przez pedagoga szkolnego i pracownika socjalnego. Wyjaśniano jakie mogą być przyczyny zachowań przemocowych, gdzie można uzyskać pomoc. Prowadzący odnosili się do wypowiedzi uczniów, uzupełniali je, wyjaśniali wątpliwości.

Przemoc w rodzinie jest wielowymiarowym i złożonym zjawiskiem. Dlatego aby dzielnicowi, pedagodzy, psycholodzy, przedstawiciele ochrony zdrowia, pracownicy socjalni i inni specjaliści właściwie je diagnozowali i podejmowali efektywne działania, konieczna jest stała współpraca. W ubiegłym roku odbyło się 8 spotkań Zespołu Interdyscyplinarnego i 19 spotkań w grupach roboczych poświęconych konkretnym przypadkom wystąpienia przemocy.

W 2016 r. kontynuowane jest poradnictwo w ramach Gminnego systemu przeciwdziałania przemocy w rodzinie:

  • pomoc psychologiczna i psychoterapeutyczna dla osób doznających przemocy – we wtorki od 8.00 do 13.00

  • porady prawne dla osób doznających przemocy – w poniedziałki od 16.00 do 17.00

  • specjalistyczna praca socjalna dla osób doznających przemocy – w środy od 16.00 do 18.00

  • program psychoedukacyjny dla osób stosujących przemoc – w środy od 15.00 do 17.00

Kierowanie na poszczególne konsultacje i uzgadnianie terminów wizyt następuje za pośrednictwem pracowników socjalnych Ośrodka.

Ponadto w bieżącym roku zorganizowana będzie kolejna, piąta już edycja programu profilaktycznego dla młodzieży ponadgimnazjalnej. W OPS kontynuowane będą spotkania specjalistów w ramach prac Zespołu Interdyscyplinarnego i grup roboczych. Jak wspomniano wyżej czynna będzie infolinia dla osób pokrzywdzonych przemocą, obsługiwana przez pracowników socjalnych codziennie, także w weekendy i święta w godzinach od 15.00 do 21.00.

25.02.2016r.

Zaniedbania prenatalne jako forma przemocy

Przemoc w rodzinie wobec dzieci bardzo często ma formę zaniedbań. Dotyczą one zarówno sfery materialnej jak i emocjonalnej. Jak wielokrotnie pisaliśmy na tych stronach, brak troski ze strony rodziców, zaniedbania opiekuńcze, są tym groźniejsze dla prawidłowego rozwoju, im młodsze jest dziecko, które ich doświadcza. Reagowanie na potrzeby dziecka od pierwszych dni po narodzinach, przytulanie, noszenie, karmienie, stanowi o koniecznej dla dziecka więzi, która będzie podstawą jego dalszego rozwoju.

Pamiętajmy, że rozwój człowieka zaczyna się w okresie prenatalnym, więc już w tym stadium rozwojowym kobieta w ciąży, jej mąż, partner, czyli przyszli rodzice, muszą dbać o prawidłowy rozwój swojego dziecka. Kiedy tak się nie dzieje, możemy mieć do czynienia z zaniedbaniami prenatalnymi. Troska rodziców w okresie prenatalnym winna polegać przede wszystkim na zabezpieczeniu płodu przed działaniem wszelkich szkodliwych czynników tzw. teratogenów. Teratogen to – czynnik pozagenetyczny jak np. choroba zakaźna, niewłaściwe odżywianie, lekarstwa, używki, stan emocjonalny matki, który może być przyczyną wad wrodzonych embrionu i płodu.

Jednym z najniebezpieczniejszych teratogenów jest alkohol, jego użycie może powodować Płodowy Zespół Alkoholowy ( FAS Fetal Alcohol Syndrome ). To zaburzenie, jakie pojawiają się u dzieci na skutek spożywania przez ciężarną matkę alkoholu. FAS oznacza zespół wad wrodzonych, somatycznych (dotyczących ciała) oraz neurologicznych (dotyczących układu nerwowego). Wady te obejmują: specyficzny wygląd twarzy, zaburzenia wzrostu oraz dysfunkcje mózgu. Spożycie alkoholu w I trymestrze ciąży: uszkadza mózg, osłabia rozwój komórek, atakuje główne organy płodu takie jak serce czy nerki, prowadzi do deformacji twarzy, powoduje poronienia. Spożycie alkoholu w II trymestrze ciąży: osłabia rozwój mózgu, powoduje poronienia zagrażające życiu matki, uszkadza mięśnie, skórę, gruczoły, kości. Spożycie alkoholu w III trymestrze ciąży: osłabia rozwój mózgu i płuc, prowadzi do zaburzenia rozwoju wzrostu.

W Polsce co roku rodzi się ok. 900 dzieci z pełnoobjawowym FAS. Dziesięć razy więcej dzieci ma inne zaburzenia związane z alkoholem opisywane jako FASD (Fetal Alcohol Spectrum Disorder, dane za: Fundacja Fastryga)

Rodzice, przyszli rodzice oczekujący na dziecko muszą pamiętać o tym że:

Nie istnieje bezpieczna dawka alkoholu, którą można spożywać w czasie ciąży bez ujemnego wpływu na dziecko, nawet najmniejsza ilość może spowodować uszkodzenie płodu.

Nie ma bezpiecznego alkoholu, także ten niskoprocentowy może spowodować uszkodzenie płodu. Po upływie 40 -60 minut od spożycia alkoholu przez kobietę w ciąży, jego stężenie u dziecka jest takie samo jak u matki.

29.01.2016 r.

Większość Polaków nadal akceptuje używanie klapsów jako metodę wychowawczą

Po 5 latach od wprowadzenia ustawowego zakazu stosowania kar cielesnych wobec dzieci, ponad połowa Polaków (58 procent) nadal akceptuje klapsy. O tym, że nie wolno bić dzieci wie tylko jedna trzecia Polaków (32 procent) – wynika z wrześniowych badań przeprowadzonych na zlecenie Marka Michalaka – Rzecznika Praw Dziecka.

Rzecznik Praw Dziecka co roku zleca badania poziomu społecznego przyzwolenia na zakaz stosowania kar cielesnych wobec dzieci. Pokazują one, że przyzwolenie na stosowanie takich kar w wychowaniu dzieci maleje – szybciej spada odsetek Polaków akceptujących klapsy – w stosunku do 2008 r. odnotowano 20 procentowy spadek. Mniej systematycznie i dynamicznie spada liczba osób aprobujących tzw. lanie – o 9 procent od 2008 r. Nadal jednak jedna czwarta Polaków uznaje bicie za właściwą metodę wychowawczą, ta liczba się nie zmniejsza, a wręcz nieznacznie wzrasta. Ponad połowa Polaków akceptuje klapsy, jednak tylko cześć aprobuje cięższe kary fizyczne tzw. lania (32 proc.).

Co trzeci Polak (34 proc.) uważa, że stosowanie kar fizycznych jest wyłącznie prywatną sprawą rodziców. W ten sposób respondenci usprawiedliwiali brak swojej ewentualnej reakcji gdyby byli świadkami przemocy wobec dzieci w sąsiedztwie. Co dziesiąty badany (11 proc.) zadeklarował, że nie zrobiłby nic. Dwukrotnie więcej badanych (20 proc.) nic by nie zrobiło, gdyby do przemocy wobec dziecka doszło w miejscu publicznym. Jednak 34 procent odpowiadających deklarowała podjecie działań by sprawdzić swoje podejrzenia co do przemocy wobec dzieci w swoim najbliższym otoczeniu.

Badania pokazują, że w Polsce pomimo obowiązywania, wpisanego w 2010 roku do Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego zakazu stosowania kar cielesnych i prowadzonych kampanii społecznych, nadal występuje stosunkowo wysoka akceptacja przemocy w wychowywaniu. Autorzy badania wskazują, że wiedza o tym, iż bicie dziecka jest niezgodne z prawem nie zmniejsza aprobaty klapsów, co oznacza przede wszystkim, iż klapsy nie są spostrzegane jako bicie dziecka. Problemem jest jednak to, że za dawaniem sobie przyzwolenia na klapsy, częste idzie przyzwolenie na cięższe formy przemocy: tzw lanie, czy też znęcanie się nad dziećmi. Sam pojedynczy klaps również może powodować szkody: zasinienia, mikrouszkodzenia w układzie nerwowym, uczenie dziecka, że ze złością można radzić sobie poprzez odreagowanie przemocą. Zastosowanie może mieć tu hasło, że „przemoc rodzi przemoc”. Pamiętajmy też, że 75 procent osób stosujących przemoc, było bitych w dzieciństwie.

16.12.2015 r. korzystano z danych opublikowanych w Gazecie Wyborczej

Dlaczego ludzie stosują przemoc wobec bliskich

Mówiąc o przemocy w rodzinie często zadajemy sobie pytanie, jak najlepiej pomóc osobom które jej doświadczają. Tym bardziej jest to istotne kiedy przemocy doznają dzieci, osoby starsze niepełnosprawne, a przez to jeszcze bardziej „zdane na łaskę sprawcy”. Rzadziej pytamy, jak to się dzieje, że wcześniej kochający mąż, ojciec, matka, atakuje najbliższe sobie osoby?

Psychologiczne wyjaśnienia przemocy akcentują cechy osobowościowe sprawcy, mające często psychopatologiczny charakter, albo też odwołują się do teorii społecznego uczenia się, podkreślających, że ludzie uczą się agresywnego zachowania obserwując innych. Przemoc obserwowana np. w domu powoduje wytworzenie pewnego „skryptu” poznawczego wpływającego na zachowania społeczne.

Jednak przyczyn stosowania przemocy w rodzinie nie można wyjaśnić koncentrując się na pojedynczych czynnikach. Przemoc w rodzinie to konsekwencja skomplikowanych interakcji, jakie zachodzą pomiędzy członkami rodziny pod wpływem uwarunkowań społecznych i środowiskowych, dlatego tak trudno ująć i wyjaśnić to zjawisko w oparciu o jeden model teoretyczny. Tymczasem wyjaśnienie, zrozumienie motywów osób stosujących przemoc, jest o tyle ważne, że dokładne zrozumienie mechanizmów działania sprawcy pozwoliłoby pomóc takiej osobie i całej rodzinie.

Jednym z mechanizmów opisanych w teorii i znanych praktykom, jest regresja. To forma emocjonalnego, ale też poznawczego „ześlizgiwania się” do wcześniejszych, a co zatem idzie prymitywniejszych faz rozwoju osobowości, przykładowo na skutek nieradzenia sobie ze stresem. Stąd osoby przez wiele lat dobrze funkcjonujące w rolach rodzinnych i społecznych, zaczynają przejawiać infantylne zachowania. Przykładowo oczekują, że otoczenie będzie domyślać się ich emocji i oczekiwań, często bez świadomości, że ich zachowania stają się coraz bardziej niedojrzałe. Osoby stosujące przemoc często używają mechanizmu zaprzeczania problemom, na przykład towarzyszącemu przemocy uzależnieniu alkoholowemu. Bardzo często dochodzi do tzw. rozegrania emocji w działaniu. Poprzez zachowanie przemocowe w sposób niekontrolowany i krzywdzący dla bliskich, rozładowywane są napięcia i emocje, w które sprawcy nie maja wglądu, a przez to nie są w stanie ich wyrazić w innej, niekrzywdzącej formie. Należy jednak pamiętać, że wśród sprawców przemocy aż 75 procent stanowią osoby, które doświadczały przemocy w dzieciństwie (wyniki badań PSDB dla Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, 2014r.)

Zrozumienie osób stosujących przemoc, nie może oczywiście oznaczać usprawiedliwiania zachowań przemocowych i umniejszania odpowiedzialności za nie. Należy im jednak pomagać. Osoby stosujące przemoc lub przejawiające zachowania agresywne wobec bliskich, mogą uzyskać specjalistyczną pomoc w ramach prowadzonego przez Ośrodek Pomocy Społecznej programu psychoedukacyjnego. Zgłaszanie do udziału w programie przyjmują pracownicy socjalni Ośrodka.

30.11.2015 r.

Podsumowanie Programu profilaktycznego przeciwdziałania przemocy w rodzinie dla uczniów Powiatowego Zespołu Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących nr 6 w Brzeszczach prowadzonego w dniach od 20 – 28 października 2015 r.

W ramach programu przeprowadzono zajęcia lekcyjne dla 224 uczniów z 10 klas. Zajęcia miały charakter warsztatowy, prowadzone były wspólnie przez pedagoga szkolnego i pracownika socjalnego. Uczniowie w kilkuosobowych grupach odpowiadali na pytania o to, jak rozumieją pojęcie przemocy w rodzinie? Jakie mogą być przyczyny zachowań przemocowych? Gdzie można uzyskać pomoc? Umożliwiło to dyskusję nie tylko o samym zjawisku przemocy domowej, ale także o przeżywaniu złości, frustracji mogących prowadzić do przemocy. Uczniowie zadawali pytania o źródła agresji wobec bliskich, dyskutowano o wpływie używania alkoholu na zachowania przemocowe i o czynnikach osobowościowych np. niedojrzałości emocjonalnej osób stosujących przemoc. Wyjaśniono podstawowe pojęcia i mechanizmy związane ze zjawiskiem przemocy domowej. Opisano postawy i reakcje osób pokrzywdzonych, co budziło empatię i zainteresowanie uczniów. Powtórzono w jaki sposób i gdzie można zgłosić fakt doznawania, bądź też bycia świadkiem przemocy w rodzinie. Każdemu z uczestników przekazano ulotkę z podstawowymi informacjami na temat możliwości uzyskania pomocy w sytuacjach zagrożenia przemocą.

Celem programu profilaktycznego było określenie i wzmocnienie właściwych postaw uczniów klas ponadgimnazjalnych wobec zjawiska przemocy w rodzinie, w tym wzmocnienie umiejętności reagowania na sytuacje przemocowe, podniesienie poziomu wiedzy o zjawisku przemocy i możliwościach przeciwdziałania.

30.10.2015 r.

W odpowiedzi na zainteresowanie czytelników problematyką przemocy wobec osób starszych poniżej zamieszczamy link do strony Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej z publikacją: „Przemoc w rodzinie wobec osób starszych i niepełnosprawnych” Doroty Jaszczak – Kuźmińskiej i Katarzyny Michalskiej

http://www.mpips.gov.pl/gfx/mpips/userfiles/_public/1_NOWA%20STRONA/Przemoc%20w%20rodzinie/kampanie_spoleczne/PARPA%20Przemoc_Starsi%20v4.8.pdf

29.10.2015 r.

Przeciwdziałanie przemocy wobec osób starszych

Przeciwdziałanie przemocy wobec osób starszych jest szczególnie trudne, gdyż agresja wobec seniorów występuje najczęściej obok wielu innych problemów i zjawisk społecznych. Zakończenie pracy zawodowej i mniejsza aktywność społeczna jest naturalnym zjawiskiem, ale związana z nim częsta izolacja społeczna osób starszych może stanowić już poważny problem. Osamotnienie i bardzo ograniczony kontakt z lokalnym środowiskiem, instytucjami mogącymi udzielić wsparcia, w razie wystąpienia przemocy domowej, może nawet uniemożliwić zgłoszenie takiej okoliczności.

Pamiętajmy, że zmiany społeczne i cywilizacyjne mogą sprzyjać postawom ageizmu – czyli przyzwolenia społecznego na złe traktowanie osób starszych (więcej o tym zjawisku w poprzednim artykule).

Kolejnym istotnym problemem jest niewłaściwe pojmowanie opieki nad osobą starszą, jako równoważnej z faktycznym ubezwłasnowolnieniem podopiecznego, według schematu „skoro Ci pomagam to ja o wszystkim decyduję i musisz być posłusznym”. Taka postawa oznacza często „zlewanie się” opieki i agresji. Inną kwestią jest to, że nierzadko opiekunowie sami bywają osamotnieni i potrzebują wsparcia.

Wobec powyższego istotne jest pytanie jak przeciwdziałać przemocy domowej wobec seniorów? Na pewno rodziny, środowiska instytucji powinny być wyczulone na wszelkie czynniki ryzyka i objawy przemocy, a razie potrzeby winna być wszczynana procedura „Niebieskie Karty”. Problemem często jest jednak samo zdiagnozowanie przemocy, jak wspomniano często trudno ocenić czy, przykładowo, całkowite dysponowanie pieniędzmi seniora wymagającego opieki wynika z troski, czy finansowego wykorzystywania. Każdy taki przypadek wymaga szczegółowej analizy.

Tym niemniej warto wskazać na przykłady działań, od tych najprostszych poprawiających bezpieczeństwo osób starszych, do tych adresowanych do całych społeczności. Zauważmy, że np. samo nauczenie seniora obsługi telefonu, zapisanie w telefonie kontaktu do zaufanych osób, policji i innych instytucji, może być bardzo pomocne. Podobnie jak zaangażowanie sąsiadów, którzy na ustalony wcześniej sygnał zagrożonego seniora, będą reagować, np. zgłaszając potrzebę interwencji Idąc dalej edukacja i stworzenie możliwości korzystania z internetu, pomogą starszej samotnej osobie przełamać izolację. W tym kontekście ważne też będzie utrzymywanie kontaktów ze środowiskiem, poprzez odwiedziny wolontariuszy.

Pamiętajmy, że wszelkie działania na rzecz osób starszych tworzą społeczna atmosferę zrozumienia i integrowania seniorów. Służą temu takie inicjatywy jak niedawne otwarcie Brzeszczach Rodzinnego Domu Seniora „Słoneczna Jesień”, czy też rozwijany w naszej gminie wolontariat. Rozbudowa, modernizacja bazy instytucjonalnej nastawionej na opiekę nad osobami starszymi jest także jednym z priorytetów uchwalonej w tym roku Strategii Rozwoju Gminy Brzeszcze na lata 2015 -2024.

30.09.2015 r.

Przemoc domowa wobec osób starszych

Przemoc domowa wobec osób starszych jest szczególnym problemem społecznym, często współwystępującym obok długotrwałej choroby i niepełnosprawności. Jak wynika z badania zleconego przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej w 2007, blisko połowa Polaków zna przypadki przemocy fizycznej, ekonomicznej i psychicznej w rodzinie wobec osób starszych. W 2009 roku Instytut Psychologii PAN przeprowadził badanie, które pokazuje, iż z przemocą seksualną wobec osób starszych zetknęło się blisko 23% respondentów.

Przemoc w rodzinie wobec osób starszych należy jednak rozpatrywać w szerszym kontekście, wykluczenia, dyskryminacji osób starszych, czy też ageizmu – postawy przyzwolenia społecznego na złe traktowanie osób starszych.

Dyskryminacja osób starszych może wiązać się z ich trudnościami w dostosowaniu się do postępu technologicznego i zmian cywilizacyjnych. Jednak ten naturalny przecież proces zwiększania się trudności adaptacyjnych osób starszych nie może usprawiedliwiać form dyskryminacji.

Przejawy ageizmu mogą przybierać różne, następujące formy:

1. Lekceważenia – uznawania, iż opinie, wyznawane wartości i potrzeby osób starszych są mniej ważne i mniej cenne.

2. Paternalizmu/nadopiekuńczości – skłonności do wyręczania seniora w wykonywaniu niektórych czynności dnia codziennego, nawet w sytuacji, gdy jest on w stanie samodzielnie dać sobie w tym przypadku radę i nie widzi potrzeby odwoływania się do pomocy innych.

3. Protekcjonalności – skłonności do traktowania człowieka w podeszłym wieku jako osoby niezdolnej do funkcjonowania bez wsparcia danej jednostki bądź instytucji, wsparcia udzielanego w sposób szczególny z uwagi na wiek, wskutek przekonania o własnej zdolności do właściwego udzielania pomocy.

4. Zaniedbania – pomijania (świadomego lub nieświadomego) istotnych potrzeb psychosomatycznych, społecznych i materialnych osób starszych. Specyficznym przypadkiem zaniedbania jest niedostarczanie informacji seniorom o przysługujących im prawach socjalnych i zdrowotnych, prowadzące często do nieuświadamiania sobie przez nich istniejących potrzeb i sposobów ich zaspokojenia.

5. Izolacji społecznej – oddzielaniu ludzi w podeszłym wieku od reszty społeczeństwa/społeczności lokalnej/członków rodziny/znajomych poprzez skupienie ich na wyodrębnionym terytorium. Z reguły takie oddzielenie wyjaśniane jest chęcią „stworzenia mikroświata dostosowanego do specyficznych potrzeb najstarszych”.

6. Nadużyć finansowych – związanych z niesprawiedliwym, nieuzasadnionym lub sprzecznym z literą prawa użyciem zasobów materialnych, tytułów własności i uprawnień będących w posiadaniu seniora. Do tej grupy nadużyć należą wszelkiego rodzaju oszustwa związane ze świadomym wykorzystywaniem niewiedzy i bezradności ludzi w podeszłym wieku jako konsumentów. Z nadużyciami finansowymi często powiązane są nadużycia prawne, gdy – korzystając z niewiedzy, osłabionego krytycyzmu seniorów lub ich faktycznej niepoczytalności – podejmowane są kroki mające na celu ograniczenie samodzielności prawnej ludzi starszych lub też przejęcie tytułów własności i uprawnień znajdujących się w ich posiadaniu (zachęcanie do spisywania testamentu, aktów darowizn czy umów „sprzedaży” lub wręcz ich podrabianie; zawieranie fikcyjnych małżeństw).

7. Nadużyć cielesnych – przejawy fizycznej agresji w stosunku do osób starszych, przybierające formy od względnie łagodnej (popychanie, szturchanie) do form brutalnych (ciężkie pobicie).

8. Eksterminacji – świadomego dążenia do skrócenia „bezwartościowego” lub przepojonego cierpieniem życia seniora (według P. Szukalskiego, 2009).

Wymienione przejawy ageizmu w praktyce często nie tylko stanowią o pewnej postawie opiekuna czy członka rodziny osoby starszej, ale są formami przemocy w rodzinie. Tym trudniej im przeciwdziałać, im bardziej osoby starsze są izolowane społecznie.

(na podstawie Przemoc w rodzinie wobec osób starszych i niepełnosprawnych. Poradnik dla pracowników pierwszego kontaktu. Red. Dorota Jaszczak-Kuźmińska, Katarzyna Michalska wyd. MPiPS)

31.08.2015 r.

Lokalny informator dla osób doznających przemocy do pobrania tutaj Informator

10.08.2015 r.

  Narzędzie diagnostyczne dla oświaty

W dwóch poprzednich artykułach pisaliśmy o objawach i czynnikach ryzyka przemocy wobec dzieci, oraz o procedurze zgłaszania i przeciwdziałania agresywnym zachowaniom i zaniedbaniom wobec dzieci. W tym kontekście warto wspomnieć o projekcie pn. „Algorytmy działania w przypadkach przemocy w rodzinie” realizowanym przez Stowarzyszenie Niebieska Linia w ramach programu Obywatele dla Demokracji, finansowanego z Funduszy Europejskiego Obszaru Gospodarczego. 27 maja 2015 roku w Warszawie odbyła się konferencja podsumowująca projekt. Podczas konferencji przedstawiono opracowane w ramach projektu narzędzia diagnostyczne – kwestionariusze oceny ryzyka występowania przemocy wobec dzieci wraz proponowanymi algorytmami postępowania w takich przypadkach.

Kwestionariusze oceny ryzyka występowania przemocy w rodzinie wobec dziecka i algorytmy reagowania kierowane są do pracowników szkół i placówek oświatowych. Mogą stanowić istotną pomoc, tym bardziej, że nauczyciele w odróżnieniu od policjantów, czy pracowników socjalnych, stosunkowo niedawno zostali zaangażowani do formalnego reagowania na oznaki przemocy w ramach procedury Niebieskie Karty. Oczywiście jako narzędzie diagnostyczne kwestionariusz i algorytm, nie zastąpi swoistego wyczucia i wrażliwości pedagogów, a jedynie wesprze ich pracę diagnostyczną. Pomoże zebrać informacje, sprawdzić własne przypuszczenia na temat sytuacji konkretnego ucznia.

Kiedy mamy do czynienia z ewidentnymi przypadkami przemocy wobec dzieci, nie mamy wątpliwości, że przyczyną konkretnych objawów jest agresja członka rodziny, interwencja podejmowana jest niezwłocznie. Przemoc domowa jest jednak zjawiskiem złożonym, ofiary bywają izolowane, akty przemocy ukrywane. W takiej sytuacji diagnostyka będzie o wiele trudniejsza. Z praktyki działania zespołu interdyscyplinarnego i grup roboczych wiemy, że w wielu przypadkach rozstrzygniecie, czy w sytuacji konkretnego dziecka dochodzi do przemocy, czy zachowanie dziecka wynika z innych, niezawinionych przez opiekunów przyczyn, jest bardzo trudne. Wtedy również pomocne będzie proponowane przez Niebieską Linię narzędzie.

Całe narzędzie diagnostyczne składa się z dwóch integralnych elementów: kwestionariusza – listy sygnałów ostrzegawczych, 30 czynników w części dla dzieci młodszych (do 9. roku życia) i 30 czynników w części dla dzieci starszych (powyżej 9. roku życia), oraz algorytmu – wskazówek co do dalszego postępowania w związku z podejrzeniem przemocy wobec dziecka. Pedagodzy, nauczyciele mogą pobrać je pobrać ze strony Stowarzyszenia Niebieska Linia pod adresem: www.niebieskalinia.pl/algorytmy/dla-oswiaty                                               31.07.2015 r.

Czynniki ryzyka i objawy przemocy wobec dzieci

Dziecko wychowujące się w rodzinie z problemem przemocy, będąc świadkiem, a tym bardziej ofiarą zachowań przemocowych i zaniedbań, doświadcza wielu cierpień. Każde takie doświadczenie zapisuje się w jego pamięci emocjonalnej i powoduje trwałe straty rozwojowe. Nie są realizowane potrzeby dziecka, stabilizacji emocjonalnej i stymulacji do rozwoju.

Brak kontaktu emocjonalnego i fizycznego z dzieckiem w jego pierwszych tygodniach życia: noszenia go, tulenia, zabawy, mówienia do niego, uśmiechania się oraz brak reakcji opiekunki(a) na sygnały dziecka, na to, że jest głodne, lub spragnione czułości, powoduje, że dziecko pod względem emocjonalnym i fizycznym nie rozwija się prawidłowo.

Osoby, które powinny pomagać dziecku, kontenerować (przyjmować i akceptować) emocje, są sprawcami przemocy. Ich zachowania powodują, że trudne emocje ciągle towarzyszą dzieciom. Napięcie, konflikt w odczuciach w stosunku do osoby sprawcy – opiekuna, powodują rozwojowe deficyty w kolejnych latach życia dziecka.

Niektóre dzieci będąc już w wieku szkolnym próbują sobie radzić z poczuciem utraty kontroli wobec chaosu związanego z przemocą i niskim poczuciem własnej wartości poprzez perfekcjonizm i kompulsywne dążenie do osiągania sukcesów. Może się to przejawiać w nadmiernej rywalizacji, a czasami także w nieadekwatnych reakcjach emocjonalnych w sytuacji doznania porażki. Dziecko może wówczas „wpaść w histerię” albo zareagować agresją. Takie sygnały nie są jednak specyficzne dla krzywdzenia dziecka. Mogą być także wynikiem niewłaściwego wychowania; jednak jeżeli są nasilone, zawsze warto zwrócić na nie uwagę.

Ryzykowne zachowania, kwestionowanie norm społecznych do pewnego stopnia dla dziecka w okresie dojrzewania są rozwojowe, by dojrzalsze, mogło zinternalizować normy społeczne, powrócić do tych obowiązujących w swoim środowisku. Jeśli jest to środowisko przemocowe, przyswojenie tych norm nie powiedzie się.

Właśnie dlatego, że doświadczanie przemocy jest tak szkodliwe dla rozwoju dziecka, należy reagować, kiedy czynniki ryzyka, objawy behawioralne i fizykalne wskazują na problem przemocy w konkretnym środowisku.

Czynniki ryzyka

» Izolacja społeczna rodziny,

» Funkcjonowanie w warunkach stresu społeczno- ekonomicznego,

» Doświadczanie przemocy przez rodziców w dzieciństwie,

» Zaburzone relacje w małżeństwie, konflikty, silnie kontrolujący jeden z partnerów,

» Niewłaściwe interakcje z dzieckiem: nieumiejętność, niechęć do zabaw z dzieckiem, przesadne kontrolowanie dziecka, „dziecko niechciane”,

» Nieadekwatne oczekiwania wobec dziecka (przekraczające jego wiek), postrzeganie dziecka jako swojej własności,

» Słabe kontakty rówieśnicze dziecka,

» Uzależnienie rodziców od alkoholu i innych środków,

» Znacząca lub całkowita zmiana stylu funkcjonowania np. śmierć współmałżonka, rozwód, utrata pracy,

» Niedojrzałość emocjonalna, młody wiek rodziców,

» Niska akceptacja roli rodzicielskiej oraz niski poziom kompetencji rodzicielskich „nikt tak nie potrafi wyprowadzić z równowagi jak własne dziecko”,

» Pewne cechy dziecka, historia jego rozwoju: dziecko niechciane, przedwczesne urodzenie, trudności w ciąży,

» Pewne cechy osobowościowe i problemy psychiczne rodziców,

» Zaburzenia wczesnych kontaktów emocjonalnych z dzieckiem,

» Zaburzenia komunikacji interpersonalnej, związane z poprzednim czynnikiem,

» Czynniki strukturalne: wielodzietność, niepełna struktura,

» Czynniki wyzwalające trudności w opanowaniu impulsów, zdarzenie w pracy, dziecko nie chce spać.

Objawy behawioralne

» Zachowania ucieczkowe: unikanie rozmów, wycofywanie się z kontaktów interpersonalnych, izolowanie się od rówieśników,

» Zachowania agresywne wobec innych i wobec siebie,

» Zachowania prowokacyjne (np. jawna masturbacja),

» Lęk przed powrotem do domu,

» Lęk, kulenie się przed dotknięciem, lub chęcią pogłaskania,

» Zbyt pośpieszne przepraszanie,

» Lęk przed rozbieraniem się na lekcjach gimnastyki,

» Poszukiwanie stałej uwagi dorosłego, ciągłe zwracanie na siebie uwagi, „lepienie się” do dorosłych,

» „Zimne wyczekiwanie”, dziecko stale obserwuje dorosłych aby adaptować swoje zachowanie w celu uniknięcia ewentualnej przemocy.

Objawy fizykalne

» Niewyjaśnione i powtarzające się obrażenia, obrażenia nieleczone stare i nowe,

» Siniaki w kształcie dłoni na policzkach i pośladkach, siniaki w kształtach przedmiotów które zostały użyte do bicia,

» Nietypowa dla przypadkowych obrażeń lokalizacja (uszy, klatka piersiowa, plecy, pośladki, genitalia),

» Regularność obrażeń: po weekedzie, po wypłacie,

» Podczas krótkich pobytów poza domem dziecko przybiera na wadze, poprawia się jego kondycja,

» Bardzo niska higiena osobista dziecka,

» Nieleczone choroby, urazy.

W sytuacji łącznego występowania wielu czynników ryzyka, objawów i przekonania, że dziecko w naszym sąsiedztwie doznaje przemocy, należy zgłosić takie podejrzenia Policji lub/i innym instytucjom: ośrodkowi pomocy społecznej, szkole, gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, a w określonych sytuacjach przedstawicielowi ochrony zdrowia. Więcej informacji dotyczących zgłaszania przemocy wobec dzieci znajduje się w poprzednim artykule.

30.06.2015 r.

Zgłoszenie przemocy wobec dziecka

Jeśli jesteśmy świadkami przemocy wobec dzieci, lub mamy podejrzenia, że w konkretnej rodzinie, sąsiedztwie dochodzi do krzywdzenia, zaniedbywania dzieci, to powinniśmy zareagować. Pamiętajmy, że każdy, dowiedziawszy się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu ma społeczny obowiązek zawiadomić o tym prokuratora lub Policję (artykuł 304 ust. 1 Kodeksu postępowania karnego).

Oczywiście szczególny obowiązek reagowania spoczywa na instytucjach państwowych i samorządowych, które w związku ze swą działalnością powzięły informacje o krzywdzeniu dziecka. W takich sytuacjach również zawiadamiane są organy ścigania i sąd rodzinny.

W ramach procedury „Niebieskie Karty” fakt, albo podejrzenie stosowania przemocy można zgłosić, poza policją także w ośrodku pomocy społecznej, placówce szkolnej, również w określonych sytuacjach przedstawicielowi gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, bądź przedstawicielowi ochrony zdrowia.

Okoliczności i objawy doświadczania przemocy przez dziecko mogą być rozpoznane przez pracowników instytucji oświatowych. Nauczyciele, pedagodzy szkolni i przedszkolni, winni reagować w takich sytuacjach. Mają uprawnienia by wszcząć procedurę „Niebieskie Karty”, czyli działania interwencyjne wobec przemocy w rodzinie. Wszczęcie takiej procedury nie wymaga zgody osób pokrzywdzonych. Formalnie rozpoczyna się przez wypełnienie formularza „Niebieska Karta” w obecności osoby dotkniętej przemocą w rodzinie.

W przypadku podejrzenia stosowania przemocy w rodzinie wobec dziecka, czynności podejmowane i realizowane w ramach procedury, przeprowadza się w obecności rodzica, opiekuna prawnego lub faktycznego. Jeżeli to rodzice są sprawcami przemocy, działania te przeprowadza się w obecności innego członka rodziny, bądź opiekuna faktycznego. Działania z udziałem dziecka, powinny być prowadzone w miarę możliwości w obecności psychologa.

Zgłoszenie przemocy pedagogowi rozpoczyna interdyscyplinarną pracę zespołu tworzonego przez pracownika socjalnego, dzielnicowego, pedagoga, kuratora sadowego i w zależności od potrzeb innych specjalistów. Zdarza się tak, że sygnały, okoliczności wskazujące na przemoc nie potwierdzają się. Zawsze warto jednak reagować, na sytuacje, czynniki ryzyka, które mogą wskazywać na krzywdzenie dzieci. Na podstawie znowelizowanej w 2010 roku ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, pedagodzy nauczyciele zyskali w tym zakresie nowe uprawnienia, szczególnie właśnie zakładania „Niebieskiej Karty.

28.05.2015 r.

 

Wyrażanie złości a przemoc

Bardzo częstym problemem towarzyszącym przemocy jest nieumiejętność opanowania złości. Osoby stosujące przemoc zwykle zaprzeczają nie tylko przeżywaniu złości, ale także innym trudnym emocjom, obok złości, także zazdrości, poczuciu żalu do bliskich. Złość jawi się jako coś złego, fatalnego. Tymczasem mamy prawo przeżywać te trudne emocje, ale w sposób nieraniący innych. Istotne jest na ile potrafimy kontrolować, bezpiecznie odreagowywać, wyrażać, czy też sublimować złość (np. „zamieniać” w aktywność, hobby). Komunikowanie swoich stanów emocjonalnych, wyrażanie trudnych uczuć to najdojrzalsze radzenie sobie z nimi. Oczywiście często szczególnie w warunkach silnego stresu jest to bardzo trudne. Jeśli spojrzymy na zjawisko stresu stresu jako behawioralnej, emocjonalnej, fizjologicznej i intelektualnej reakcji na określony bodziec -stresor, to bardzo ważne jest uświadomienie sobie własnych reakcji, a następnie wyrażenie – opisanie ich zaufanej osobie. Odreagowaniu stresu winien towarzyszyć wgląd we własne emocje. W praktyce oznacza to, że przykładowo wyjście z domu pod wpływem silnego stresu będzie konstruktywne, wobec zagrożenia użycia przemocy. Jednak w dłuższej perspektywie konieczne będzie przepracowanie, omówienie własnych reakcji reakcji na stres.

Złość i stres mogą mieć również charakter adaptacyjny, wymuszający skonfrontowanie się z unikanymi wcześniej trudnościami. Często stres oznacza pewną destabilizację i kryzys, ale może prowadzić do przewartościowań, zmian, podejmowania odkładanych wcześniej decyzji. Kiedy mówienie o własnej złości, radzenie sobie ze stresem, jest na tyle trudne, że istnieje zagrożenie niekontrolowanymi wybuchami tych emocji, warto zwrócić się o pomoc. Pomocny może być udział w programie psychoedukacyjnym prowadzonym przez Ośrodek Pomocy Społecznej. Osoby zainteresowane mogą zgłaszać się w tej sprawie bezpośrednio do pracowników socjalnych.

30.04.2015 r.

  Dnia 13 kwietnia 2015 r. prezydent Bronisław Komorowski podpisał Konwencję Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej. Uchwaloną w 2011 r. w Stambule konwencję podpisało 37 z 47 państw Rady Europy, w tym 23 z 28 należących do UE. Ratyfikowało ją 16 krajów, w tym 9 członków UE. Na temat konwencji pisaliśmy w artykule z lutego br. 24.04.15 r.

Przemoc jako ciągłe zagrożenie

Stosowanie przemocy w rodzinie ma szereg negatywnych konsekwencji. Ustawowa definicja przemocy domowej mówi, że jest to umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste członków rodziny, w szczególności narażające te osoby na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia, naruszające ich godność, nietykalność cielesną, wolność, w tym seksualną, powodujące szkody na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienia i krzywdy moralne. Przemoc może mieć zatem bardzo negatywny wpływ na psychiczne funkcjonowanie osób jej doznających, a szczególnie destrukcyjny w przypadku dzieci.

Stosowanie przemocy może prowadzić do powstania u osoby krzywdzonej stresu pourazowego (Post Traumatic Stres Disorders). Pojęcie PTSD – funkcjonuje nie tylko jako termin związany z dziedziną przeciwdziałania przemocy, ale przede wszystkim jako jednostka chorobowa. Badania nad objawami stresu pourazowego mają swój początek w leczeniu weteranów I wojny światowej. Cześć z nich długo po zakończeniu wojny, przeżywała nawroty dramatycznych odczuć wojny związanych ze stałym zagrożeniem utraty życia. Nie chodzi tu tylko o koszmary senne, ale także o tzw. flesh-back’i, czyli przeżywane na jawie, zazwyczaj krótkie wtargnięcia – nawracające przypomnienia koszmarnych zdarzeń wojennych. Towarzyszyły im także inne objawy, utrudniające prawidłowe funkcjonowanie psychospołeczne.

Zespół stresu pourazowego (PTSD) – objawy i niektóre kryteria diagnostyczne
1.Osoba przeżyła traumatyczne zdarzenie – doświadczenie zagrożone śmiercią, bądź poważnym zranieniem lub naruszeniem nietykalności fizycznej siebie albo innych osób, reakcja obejmowała silny strach, bezradność lub przerażenie.2.Traumatyczne zdarzenie jest ciągle doświadczane na nowo w postaci:a) nawracających i natrętnych wspomnień urazu obejmujących wyobrażenia, myśli lub spostrzeżenia, b) powracających koszmarów sennych o przeżytym zdarzeniu, c) złudzenia lub zachowań jakby uraz się powtarzał; d) silnego niepokoju lub/i reakcji fizjologicznych w styczności z wskazówkami symbolizującymi lub przypominającymi jakiś aspekt traumatycznego wydarzenia.3.Trwałe unikanie bodźców związanych z urazem i osłabienie normalnej reaktywności (niewystępujące przed urazem), objawiające się: a) dążeniem do unikania myśli, uczuć lub rozmów związanych z urazem; b) dążeniem do unikania czynności, miejsc lub ludzi pobudzających wspomnienia o urazie; c) niemożnością przypomnienia ważnych aspektów urazu; d) wyraźnym zmniejszeniem zainteresowania wykonywaniem istotnych czynności; e) poczuciem wyłączenia lub wyobcowania.4.Trwałe objawy nadpobudliwości (niewystępujące przed urazem): a) trudności w zasypianiu lub przesypianie; b) rozdrażnienie lub wybuchy gniewu; c) trudności z koncentracją; d) nadmierna czujność; 5) wyolbrzymione reakcje lękowe.5. Zaburzenia powodują klinicznie znaczące pogorszenie samopoczucia lub upośledzenie społecznych, zawodowych bądź innych ważnych obszarów funkcjonowania.

 Objawy te występowały u weteranów kolejnych wojen. Rozwój terapii dla weteranów po II wojnie światowej, a obok tego rozwijana w tym samym czasie profilaktyka i badania na zjawiskiem przemocy w rodzinie ukazały, że objawy weteranów i dorosłych osób doświadczających przemocy są bardzo podobne. W efekcie PTSD rozpoznawany jest zarówno u żołnierzy powracających z wojny, jak i u osób które doświadczały przemocy w swoim domu. Ukazuje to, dramatyzm przemocy domowej, porównywalnej z koszmarem wojennym. Zatem nie tylko na wojnie, ale także w przysłowiowych czterech ścianach, ciągłe narażenie na utratę życia i zdrowia, może powodować poważne objawy urazowe. Ich leczenie może wymagać zastosowania farmakologii i psychoterapii.   30.03.2015 r.

Konwencja Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy

wobec kobiet i przemocy domowej

Na początku lutego br. Sejm przyjął ustawę w sprawie ratyfikacji Konwencji Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej. Polska podpisała dokument jeszcze w grudniu 2012 r., ale prace w komisjach sejmowych przedłużały się ze względu na liczne kontrowersje. Dotyczyły one kwestii zgodności konwencji z konstytucją RP, definicji płci między innymi w kontekście orientacji seksualnych, rozumienia ról kobiet i mężczyzn w kontekście tradycji, religii. Ustawa o ratyfikacji konwencji czeka jeszcze na podpisanie przez prezydenta, zapewne jednak dyskusja wokół wymienionych kwestii będzie trwać. Bez względu na pogląd w tej sprawie konwencja rekomenduje istotne rozwiązania w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Chodzi o to by państwa sygnatariusze wprowadzały je do swojego ustawodawstwa i systemów przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Najważniejsze z nich, jeżeli chodzi o realną pomoc osobom pokrzywdzonym przemocą to:

  • zapewnienie oficjalnej całodobowej infolinii dla ofiar przemocy

  • zapewnienie odpowiedniej liczby schronisk dla ofiar przemocy oraz ośrodków wsparcia

  • przygotowanie procedur przesłuchań policyjnych chroniących przed wtórną wiktymizacją

  • monitorowanie, zbieranie danych na temat przestępstw z uwzględnieniem płci

  • przeprowadzenie szeroko zakrojonych akcji informacyjnych w zakresie przeciwdziałania przemocy wobec kobiet

W praktyce winno to oznaczać wzmocnienie sieci pomocy osobom doznającym przemocy. Przykładowo, infolinia dla osób doznających przemocy ma działać całodobowo, tymczasem ogólnopolski telefon dla ofiar przemocy w rodzinie „Niebieska Linia” ” 801-12-00-02 ” działa od poniedziałku do soboty w godz. 8.00- 22.00, a w niedziele i święta – w godz. 8.00- 16.00. Często zdarza się również, że nie ma wystarczającej liczby miejsc miejsce w ośrodkach interwencji kryzysowej czy też, w schroniskach dla osób, które nie mając tytułu prawnego do mieszkania dzielonego ze sprawca muszą je opuścić. Nadal brakuje aktualnej procedury postępowania policji i placówki medycznej z ofiarą przemocy seksualnej. Te przykłady pokazują, iż pomimo istotnych zmian wprowadzonych znowelizowaną Ustawą o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z 2010 roku, konieczne są dalsze działania, w tym również w obszarach rekomendowanych zapisami Konwencji Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej.                      27.02.15 r.

Pełny tekst konwencji dostępny jest min. na stronie internetowej Amnesty International http://amnesty.org.pl/uploads/media/konwencja_przemoc_wobec_kobiet.pdf

Gminny system przeciwdziałania przemocy w rodzinie,

podsumowanie działań w 2014 roku

W 2014 r. kontynuowane były działania w ramach Gminnego systemu przeciwdziałania przemocy w rodzinie. W ramach systemu cały czas działa gminna infolinia dla osób doznających przemocy, znajdujących się w sytuacjach kryzysowych. Dzwoniąc pod numer telefonu: 668-994-230 mieszkańcy gminy mogą otrzymać podstawowe informacje o możliwościach otrzymania przemocy, a w sytuacjach zagrożenia „gorąca przemocą” otrzymać wsparcie w postaci natychmiastowej interwencji w środowisku. W ubiegłym roku pracownicy socjalni przyjęli 14 takich zgłoszeń. W 2014 r. wszczęto 19 procedur „Niebieskie Karty”, oznaczających interwencje wobec uzasadnionych podejrzeń stosowania przemocy w rodzinie, w tym także wobec dzieci. W ramach tej procedury policjanci, pracownicy socjalni, pedagodzy i inni specjaliści działając w Zespole Interdyscyplinarnym i grupach roboczych planowali pomoc w konkretnych przypadkach występowania przemocy. Rozmawiali z osobami doznającymi przemocy, wzywali osoby stosujące przemoc, kierowali na dalsze specjalistyczne konsultacje. W ubiegłym z poradnictwa w zakresie specjalistycznej pracy socjalnej, prawnego, psychoterapeutycznego i psychoedukacyjnego skorzystało 59 osób. Od 7 – 24.04.2014 r. prowadzono program profilaktyczny z zakresu przeciwdziałania przemocy w rodzinie dla uczniów Powiatowego Zespołu Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących nr 6 w Brzeszczach. Wzięło w nim 191 uczniów z ośmiu klas. Zajęcia miały charakter warsztatowy, prowadzone były wspólnie przez pedagoga szkolnego i pracownika socjalnego. Wyjaśniano jakie mogą być przyczyny zachowań przemocowych, gdzie można uzyskać pomoc. Prowadzący odnosili się do wypowiedzi uczniów, uzupełniali je, wyjaśniali wątpliwości. Przemoc w rodzinie jest wielowymiarowym i złożonym zjawiskiem. Dlatego aby dzielnicowi, pedagodzy, psycholodzy, przedstawiciele ochrony zdrowia, pracownicy socjalni i inni specjaliści właściwie je diagnozowali i podejmowali efektywne działania, konieczna jest stała współpraca. W ubiegłym roku odbyło się 10 spotkań Zespołu Interdyscyplinarnego i 21 spotkań w grupach roboczych poświęconych konkretnym przypadkom wystąpienia przemocy. W 2015 r. kontynuowane jest poradnictwo w ramach Gminnego systemu przeciwdziałania przemocy w rodzinie:

  • pomoc psychologiczna i psychoterapeutyczna dla osób doznających przemocy – w środy od 9.00 do 14.00
  • porady prawne dla osób doznających przemocy – w poniedziałki od 16.00 do 17.00
  • specjalistyczna praca socjalna dla osób doznających przemocy – w środy od 16.00 do 18.00
  • program psychoedukacyjny dla osób stosujących przemoc – w środy od 15.00 do 17.00

Kierowanie na poszczególne konsultacje i uzgadnianie terminów wizyt następuje za pośrednictwem pracowników socjalnych Ośrodka. Ponadto w bieżącym roku zorganizowana będzie kolejna, czwarta już edycja programu profilaktycznego dla młodzieży ponadgimnazjalnej. W OPS prowadzona będzie superwizja dla specjalistów – członków Zespołu Interdyscyplinarnego i grup roboczych. Jak wspomniano wyżej czynna będzie infolinia dla osób pokrzywdzonych przemocą, obsługiwana przez pracowników socjalnych codziennie, także w weekendy i święta w godzinach od 15.00 do 21.00.

 publikacja: 30 stycznia 2015 r.

Psychoterapia osób doznających przemocy

„od wsparcia do zmiany”

Osoba pokrzywdzona może potrzebować rożnego rodzaju pomocy: socjalnej, medycznej, prawnej, w tym także wsparcia emocjonalnego. Psychoterapia wspierająca jest więc istotnym elementem przezwyciężania kryzysu związanego z doświadczaniem przemocy. Nie może ona jednak zastąpić realnych działań interwencyjnych. Dobór charakteru terapii, jej długości, ilości sesji zawsze winien być zindywidualizowany. W sytuacji przeżywanej przez osobę doznającą przemocy traumy (stresu pourazowego), jej zdolności adaptacyjne, między innymi tolerowania lęku, frustracji, mogą być ograniczone. W takim przypadku, zdolności te mogą być niejako „wystawione na próbę” w trakcie terapii grupowej. Z kolei w innych sytuacjach, gdzie nie doszło do głębokiej wiktymizacji, grupa wsparcia będzie właściwym rozwiązaniem. Stąd kwalifikacja do odpowiedniej formy terapii jest niezwykle istotna. Należy przy tym również pamiętać, że terapia rodzinna, małżeńska, mediacje, nie mogą być stosowane, w sytuacji „czynnej” przemocy lub bezpośrednio po jej stosowaniu. Pomimo istniejących różnic szkół terapeutycznych w rozumieniu kryzysu, zaburzeń psychicznych mających związek z doznawaniem przemocy, terapia wspierająca ma bardzo dużo wspólnych elementów w każdej z nich. Istotne różnice dotyczą przede wszystkim terapii ekspresywnych zalecanych w późniejszych etapach „wychodzenia z przemocy”. Udzielając wsparcia musimy starać się zwłaszcza zapewnić osobie pokrzywdzonej poczucie bezpieczeństwa, budujemy je np. poprzez regularność sesji czy stałość miejsca gdzie są one prowadzone. Technikami w terapii wspierającej (indywidualnej i grupowej) są z kolei:

  • Psychoedukacja – wyjaśnianie, dzielenie się specjalistyczną wiedzą np. dot. mechanizmów uwikłania w przemoc, radzenia sobie ze stresem,
  • Udzielanie pochwał i rad,
  • Empatyczny komentarz,
  • Zachęta do ujawniania szczegółów,
  • Klaryfikacja – „opracowanie” wypowiedzi uczestnika.

Techniki terapii ekspresywnej koncentrują się wokół:

  • Interpretacji – ujawnianie nieświadomych schematów funkcjonowania uczestnika,
  • Obserwacji zachowań niewerbalnych,
  • Konfrontacji.

Uzupełnieniem, czy też częścią terapii wspierających mogą być warsztaty umiejętności społecznych, treningi asertywności, treningi samoobrony: np. „Wendo”. Psychoterapia osób pokrzywdzonych powinna uwzględnić również, realną sytuację osoby pokrzywdzonej. Nie można prowadzić psychoterapii z osobą znajdującą się pod wpływem silnego lęku przed realnym zagrożeniem kolejnym aktem przemocy, wtedy gdy nie posiada bezpiecznego schronienia i środków na podstawowe potrzeby. W pierwszej kolejności muszą być one zapewnione, co z kolei dyktuje potrzebę interdyscyplinarnego podejścia do rozwiązywania problemu przemocy w konkretnej sytuacji.

 publikacja: 02 grudnia 2014 r.

 Pomoc osobom pokrzywdzonym przestępstwem

JEŚLI JESTEŚ OSOBĄ POKRZYWDZONĄ PRZESTĘPSTWEM – PAMIĘTAJ! MOŻESZ OTRZYMAĆ BEZPŁATNĄ POMOC Może to być przede wszystkim informacja prawna, pomoc psychologiczna, pokrywanie kosztów rehabilitacji, pomoc finansowa i materialna. W całej Polsce działają podmioty – przede wszystkim organizacje pozarządowe, które uzyskały dotacje z Funduszu Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej na udzielenie bezpłatnej pomocy osobom pokrzywdzonym przestępstwem. Pamiętaj! Jeżeli jesteś osobą pokrzywdzoną przestępstwem i potrzebujesz pomocy, zwróć się do takiego podmiotu. Lista adresatów wraz z danymi kontaktowymi oraz wykazami dyżurów specjalistów, dostępna jest na stronach Ministerstwa Sprawiedliwości www.ms.gov.pl w zakładce: Działalność/Pokrzywdzeni przestępstwem oraz na stronie internetowej dla osób pokrzywdzonych www.pokrzywdzeni.gov.pl

 publikacja: 30 października 2014 r.

Konwencja Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej

Dnia 24.09.2014 r. Sejm obradował nad ustawą w sprawie ratyfikowania Konwencji Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej, projekt został przesłany do dalszych prac w komisji sejmowej. Bez względu na to, że zapisy konwencji są przedmiotem debaty publicznej, szczególnie te dotyczące rozumienia płci w szerszym społecznym, kulturowym kontekście, to ratyfikacja dokumentu może się przyczynić do poszerzenia oferty pomocy dla kobiet doznających przemocy. Konwencja zakłada między innymi ujednolicenie polityki ochrony kobiet i przeciwdziałania skierowanej wobec nich przemocy. Zobowiązuje sygnatariuszy do podjęcia niezbędnych środków prawnych w celu szerzenia i ochrony prawa dla wszystkich, szczególnie kobiet, do życia wolnego od przemocy, zarówno w sferze publicznej, jak i prywatnej. Kraje które podpiszą konwencje zobowiążą się do zawierania w swoich konstytucjach państwowych lub innych właściwych aktach zasady równości kobiet i mężczyzn oraz zapewnienie praktycznej realizacji tej zasady. Zakazanie dyskryminacji kobiet, w tym przez stosowanie sankcji, jeśli jest to właściwe, oraz uchylenie przepisów i praktyk, które dyskryminują kobiety. W praktyce ma to oznaczać wzmocnienie sieci pomocy, przykładowo infolinia dla osób doznających przemocy ma działać całodobowo. Obecnie np. ogólnopolski telefon dla ofiar przemocy w rodzinie „Niebieska Linia” ” 801-12-00-02 ” działa od poniedziałku do soboty w godz. 8.00- 22.00, w niedziele i święta – w godz. 8.00- 16.00. Pełny tekst konwencji dostępny jest między innymi na stronie internetowej Amnesty International http://amnesty.org.pl/uploads/media/konwencja_przemoc_wobec_kobiet.pdf

 publikacja: 13 października 2014 r.

Dziecko w rodzinie z problemami przemocy i uzależnienia.

Dziecko wychowujące się w rodzinie z problemem przemocy i alkoholizmu doświadcza wielu cierpień. Każde takie doświadczenie zapisuje się w jego pamięci emocjonalnej i powoduje trwałe straty rozwojowe. Należy pamiętać, że przemoc domowa i poważne zaniedbania wychowawcze mogą występować w związku z alkoholem nawet wtedy, gdy nie występuje jeszcze kliniczne zdiagnozowanie uzależnienia od alkoholu, lecz jedynie okresowe lub agresywne upijanie się dorosłych członków rodzin. Podstawowym źródłem zagrożeń dla dziecka jest stan chronicznego napięcia i stresu. Trwanie w ciągłej niepewności, nieprzewidywalność wydarzeń, wywołuje u dziecka poczucie braku stabilności, porządku życiowego, a co za tym idzie, brak kontroli nad swoim życiem. Dziecko w rodzinie alkoholowej uczy się trzech zasad: „nie odczuwaj”, „nie ufaj”, „nie mów”. Nie odczuwaj – bo to, co czujesz za bardzo boli lub jest zbyt przerażające. Nie ufaj – bo wielokrotnie składane obietnice były łamane i niedotrzymywane. Nie ma więc nic pewnego, nic na czym mógłbyś się oprzeć. Nie mów o piciu swojego rodzica, o tym co czujesz i co myślisz na ten temat. Nie mów o tym, co dzieje się w domu i o konsekwencjach wynikających z picia. W ten sposób zanika komunikacja nie tylko wewnątrz rodziny, ale i w relacjach „ze światem zewnętrznym”. Tworzy się swoistego rodzaju „tabu”, rodzinna tajemnica, której dzieci usilnie strzegą w poczuciu wstydu, lęku i nadziei, że może w końcu będzie lepiej. Wszystko to sprawia, iż dziecko zaczyna przyjmować postawę obronną i zamkniętą wobec otaczającej rzeczywistości. W reakcji na chorobę alkoholową, członkowie rodziny nieświadomie zaczynają spełniać role, które pozwalają „zneutralizować” skutki zachowania alkoholika i sprawiają, że rodzina może nadal funkcjonować, zachowując pozory normalności. Role te służą więc jako zbiorowy system ochronny, dając poszczególnym członkom rodziny chociaż niewielkie poczucie stabilizacji i bezpieczeństwa, a jednocześnie odciągają uwagę obserwatorów od rzeczywistych problemów i uczuć skrywanych za fasadą. Bohater : Najczęściej jest to najstarsze dziecko, gotowe do wyrzeczeń i poświęcenia dla rodziny. Często rezygnuje z osobistych celów życiowych by godzić rodziców, opiekować się rodzeństwem, poświęcać najbliższym. Ratując innych, zaprzepaszcza swoje możliwości. Walka i troska o sprawy członków rodziny powoduje zaniedbywanie siebie i swoich potrzeb. Bohater nie mówi „stop” ani „nie mogę już więcej”. Mała świadomość własnych potrzeb, pragnień, powoduje, że nie dba o ich  o zaspokojenie. Nie odbiera sygnałów choroby i zmęczenia, w efekcie w dorosłym życiu często ma kłopoty ze zdrowiem. Wspomagacz – dziecko rodzic: Najbliższe wzorca współuzależnienia. Na skutek nieobecności rodzica pijącego oraz zagubienia i chaosu drugiego rodzica podejmuje się kierowania życiem rodziny. Chroniąc rodzinę przed przykrymi skutkami picia, usprawiedliwiając i usiłując kontrolować picie, zapewniając alkoholikowi komfort jego picia, nieświadomie wspomaga rozwój choroby. Gdy dorośnie najczęściej kontynuuje rolę – zostając mężem lub żoną osoby uzależnionej. Maskotka – błazen: Przymilne, wdzięczące się dziecko, mistrz wygłupów i rozśmieszania. Urodzony aktor, specjalizujący się w rozładowywaniu napięć rodzinnych, zapobieganiu konfliktom. Łatwo identyfikuje się z rolą  np. ukochanej córeczki tatusia, która jako jedyna w rodzinie potrafi go rozchmurzyć i zatrzymać w domu. Dramatem tej roli – roli dziecka maskotki jest w rzeczywistości stwarzanie dobrej miny do złej gry. Kiedy ojciec alkoholik pozostanie w domu to i tak dziecko wewnętrznie  przeżywa strach przed jego gniewem i agresją. Widoczna niespójność zachowań i wewnętrznego nastroju powodują, że błazen bawiąc, rozśmieszając innych przeżywa często rozpacz, smutek i cierpienie. Wyrzutek – kozioł ofiarny: Dziecko obwiniane za konflikty w rodzinie, z powodu zagubienia i braku uwagi ze strony rodziców w agresywnym odwecie przeciw upokorzeniu łatwo reaguje na sytuacje trudne buntem. Sprawia trudności wychowawcze, jest „złym uczniem’,  wagarowiczem. Najczęściej aprobatę i oparcie znajduje w grupach rówieśniczych  z marginesu społecznego. Oschły i odcięty od miękkich uczuć, aby ulżyć cierpieniu wcześnie sięga po alkohol i inne środki psychoaktywne. Jest kandydatem do przedłużenia dynastycznego alkoholizmu, choć w przypadku zmiany „roli” na  bohatera rodzinnego, może dobrze realizować się w nowej roli. Zagubione dziecko – aniołek, dziecko we mgle,  niewidoczne dziecko: Z tą rolą identyfikuje się często najmłodsze dziecko. Oddala się z życia rodzinnego, a czasem z realnego życia w świat fantazji, marzeń, książek, muzyki, oglądania telewizji, czy innego rodzaju samotności. Łatwiej identyfikuje się z bohaterami książek i filmów, chętniej rozmawia z wyimaginowanymi postaciami niż z osobami z realnego świata. Boi się rzeczywistości i nie umie się w realnym świecie poruszać. Często w domu znajduje „swój kącik”, w którym go nie widać i tym samym nie sprawia problemów. Cena jaką za to płaci to upośledzenie umiejętności kontaktu  i współżycia z innymi  ludźmi, odruch ucieczki w sytuacjach trudnych, gotowość udawania, że nie ma tego co jest w realnym świecie. W dorosłym życiu łatwo znieczula się sięgając po leki, alkohol, narkotyki. Dziecko czasami może podejmować więcej niż jedną rolę i zachować się różnie w zależności od sytuacji, w jakiej się znalazło. Czasami zdarza się, że z chwilą odejścia z domu bohatera rodzinnego (co nie jest częste, bo bohater jest mocno związany z rodziną swoim poczuciem obowiązku opiekowania się innymi) kozioł ofiarny przejmuje jego zadania i sam wchodzi w rolę bohatera. Dotychczasowa czarna owca w rodzinie staje się jej podporą. Potwierdza to fakt, że role są nieświadomą próbą odpowiedzi na sytuację rodzinną, próbą przystosowania się do „chorego” układu rodzinnego i utrzymania go w równowadze. Role odgrywane przez dzieci są funkcjonalne w rodzinie, tzn. rodzina (jako całość) oczekuje od poszczególnych dzieci właśnie takich zachowań i wzmacnia je. Pozwalają one bowiem przetrwać, ponosząc możliwie najmniejsze straty. Jednak poza rodziną, tracą swoją aktualność. Nie przynoszą już takich korzyści, a wręcz przeciwnie – zaczynają działać na szkodę dzieci. Z każdym kolejnym rokiem, kiedy sytuacja w rodzinie nie zmienia się, a uzależnienie rozwija się, mechanizmy obronne dzieci utrwalają się, doprowadzając do coraz większych niepowodzeń w świecie zewnętrznym. Ostatecznie jako dorośli, cierpią z powodu zachowań, które przestały pełnić już swoją pierwotną funkcję, nastawioną na przetrwanie. Dorośli bohaterowie zatracają się w pracy, gubiąc z pola widzenia własne potrzeby, stają się zależni od „bycia potrzebnym” i oceny innych osób. Kozioł ofiarny staje się społecznym wyrzutkiem, odtrącanym przez innych ludzi. Zagubione dziecko staje się odludkiem, stroni od kontaktów z ludźmi i od okazji towarzyskich. Maskotki, dowcipnisia na życzenie, nikt nie traktuje poważnie. U dzieci wychowywanych w rodzinach alkoholowych występuje stałe poczucie niższej wartości oraz obniżone poczucie szacunku do samego siebie. Wyraża się to w samokrytyce, deprecjonowaniu własnych osiągnięć oraz działaniach autodestrukcyjnych. Większość dzieci ma problemy związane z poczuciem tożsamości. Życie w chronicznym stresie, któremu towarzyszy poczucie bezsilności, upośledza funkcjonowanie systemu immunologicznego i powoduje choroby somatyczne. Dzieci alkoholików w porównaniu z dziećmi ze zdrowych rodzin mają więcej problemów zdrowotnych z powodu obniżenia odporności biologicznej. Częściej cierpią z powodu bólu głowy, bezsenności, osłabienia, nudności, nerwobólów zębów czy problemów związanych z odżywianiem (bulimia lub anoreksja). W tej grupie często możemy zaobserwować nadużywanie alkoholu, narkotyków i innych środków zmieniających świadomość. (w opracowaniu korzystano z materiałów informacyjnych PARPA)

 publikacja: 27 sierpnia 2014 r.

Mobilizacja osoby uzależnionej do leczenia. Terapia, leczenie przymusowe.

 Problem przemocy w rodzinie często współwystępuje z uzależnieniem alkoholowym osoby stosującej przemoc. Dlatego tak ważne jest jej zmobilizowanie do podjęcia leczenia odwykowego. Zasadniczą metodą leczenia uzależnień jest psychoterapia, natomiast postępowanie medyczne ma wymiar wspomagający terapię i jest nakierowane głównie na leczenie alkoholowych zespołów abstynencyjnych oraz farmakologiczne wsparcie psychoterapii. Programy terapeutyczne integrują różne podejścia psychoterapeutyczne, z przewagą behawioralno-poznawczego, czerpiąc przy tym z idei i doświadczeń Wspólnoty Anonimowych Alkoholików

 Cele psychoterapii:

  • zachowanie trwałej abstynencji,
  • poprawa zdrowia psychicznego i fizycznego,
  • nabycie umiejętności potrzebnych do rozwiązywania problemów emocjonalnych i społecznych.

Czas niezbędny do przeprowadzenia skutecznej terapii to 18-24 miesiące. Pierwszy, podstawowy etap psychoterapii uzależnienia od alkoholu w zakładach stacjonarnych i oddziałach dziennych trwa od sześciu do ośmiu tygodni, natomiast w placówkach ambulatoryjnych od czterech do sześciu miesięcy. Cały cykl psychoterapii uzależnienia trwa do dwóch lat i obejmuje do 240 godzin terapii grupowej i do 50 godzin terapii indywidualnej w ciągu roku. Po zakończonej terapii stacjonarnej osoby uzależnione, w celu kontynuowania leczenia, kierowane są do dalszej psychoterapii w zakładach ambulatoryjnych oraz do grup samopomocowych Anonimowych Alkoholików i klubów abstynenta.

 Osoby uzależnione często nie dostrzegają swojego problemu, nie chcą podjąć terapii uzależnienia, zaprzeczając, iż nadużywają alkoholu. O ile w związku z tym stosują przemoc, powodują rozkład życia rodzinnego, demoralizację małoletnich, uchylają się od pracy albo systematycznie zakłócają spokój lub porządek publiczny, gminna komisja rozwiązywania problemów alkoholowych kieruje je na badanie przez biegłego w celu wydania opinii w przedmiocie uzależnienia od alkoholu i wskazania rodzaju zakładu leczniczego. Osoby uzależnione od alkoholu można zobowiązać do poddania się leczeniu w stacjonarnym lub niestacjonarnym zakładzie lecznictwa odwykowego. O zastosowaniu obowiązku poddania się leczeniu, orzeka sąd rejonowy właściwy według miejsca zamieszkania lub pobytu osoby, której postępowanie dotyczy, w postępowaniu nieprocesowym. Sąd wszczyna postępowanie na wniosek gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych lub prokuratora. Do wniosku dołącza się zebraną dokumentację wraz z opinią biegłego, jeżeli badanie przez biegłego zostało przeprowadzone.

 W razie gdy w stosunku do osoby, której postępowanie dotyczy, brak jest opinii biegłego w przedmiocie uzależnienia od alkoholu, sąd zarządza poddanie tej osoby odpowiednim badaniom. Sąd może, jeżeli na podstawie opinii biegłego uzna to za niezbędne, zarządzić oddanie badanej osoby pod obserwację w zakładzie leczniczym na czas nie dłuższy niż 2 tygodnie. W wyjątkowych wypadkach, na wniosek zakładu, sąd może termin ten przedłużyć do 6 tygodni. Przed wydaniem postanowienia sąd wysłuchuje osobę, której postępowanie dotyczy.

 W razie zarządzenia przez sąd badania przez biegłego lub oddania pod obserwację w zakładzie leczniczym osoba, której postępowanie dotyczy, obowiązana jest poddać się badaniom psychologicznym i psychiatrycznym oraz zabiegom niezbędnym do wykonania podstawowych badań laboratoryjnych pod warunkiem, że dokonywane są przez uprawnionych do tego pracowników służby zdrowia z zachowaniem wskazań wiedzy lekarskiej i nie zagrażają zdrowiu tej osoby. Orzeczenie o obowiązku poddania się leczeniu zapada po przeprowadzeniu rozprawy, która powinna odbyć się w terminie jednego miesiąca od dnia wpływu wniosku.

 W razie nieusprawiedliwionego niestawiennictwa na rozprawę lub uchylania się od zarządzonego poddania się badaniu przez biegłego albo obserwacji w zakładzie leczniczym sąd może zarządzić przymusowe doprowadzenie przez organ Policji.

 Orzekając o obowiązku poddania się leczeniu sąd może ustanowić na czas trwania tego obowiązku nadzór kuratora. Osoba, wobec której ustanowiony został nadzór, ma obowiązek stawiania się na wezwanie sądu lub kuratora i wykonywania ich poleceń, dotyczących takiego postępowania w okresie nadzoru, które może się przyczynić do skrócenia czasu trwania obowiązku poddania się leczeniu.

 Sąd wzywa osobę, w stosunku do której orzeczony został prawomocnie obowiązek poddania się leczeniu odwykowemu, do stawienia się dobrowolnie w oznaczonym dniu we wskazanym zakładzie lecznictwa odwykowego w celu poddania się leczeniu, z zagrożeniem zastosowania przymusu w wypadku uchylania się od wykonania tego obowiązku. Osoba, w stosunku do której orzeczony został obowiązek poddania się leczeniu odwykowemu, związanemu z pobytem w stacjonarnym zakładzie lecznictwa odwykowego, nie może opuszczać terenu tego zakładu bez zezwolenia kierownika zakładu. Sąd zarządza przymusowe doprowadzenie do zakładu leczniczego osoby uchylającej się od wykonania w/w obowiązków przez organ Policji.

 Obowiązek poddania się leczeniu trwa tak długo, jak tego wymaga cel leczenia, nie dłużej jednak niż 2 lata od chwili uprawomocnienia się postanowienia. Sąd, który nałożył na osobę uzależnioną od alkoholu obowiązek poddania się leczeniu odwykowemu, jeśli uzna, że na skutek takiego uzależnienia zachodzi potrzeba całkowitego ubezwłasnowolnienia tej osoby – zawiadamia o tym właściwego prokuratora. W razie orzeczenia ubezwłasnowolnienia sąd opiekuńczy, określając sposób wykonywania opieki, orzeka o umieszczeniu tej osoby w domu pomocy społecznej dla osób uzależnionych od alkoholu, chyba że zachodzi możliwość objęcia tej osoby inną stałą opieką (art. 24-35 Ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi)

 Osoby w stanie nietrzeźwości, które swoim zachowaniem dają powód do zgorszenia w miejscu publicznym lub w zakładzie pracy, znajdują się w okolicznościach zagrażających ich życiu lub zdrowiu albo zagrażają życiu lub zdrowiu innych osób, mogą zostać doprowadzone do izby wytrzeźwień lub placówki podmiotu leczniczego albo do miejsca zamieszkania lub pobytu. Osoba doprowadzona do izby wytrzeźwień lub placówki albo jednostki Policji pozostaje tam aż do wytrzeźwienia, nie dłużej niż 24 godziny.

 Podstawą przyjęcia osoby doprowadzonej do izby wytrzeźwień, placówki lub jednostki Policji jest wynik badania na zawartość alkoholu w organizmie tej osoby wskazujący na stan nietrzeźwości.

 Napojem alkoholowym jest produkt przeznaczony do spożycia zawierający alkohol etylowy pochodzenia rolniczego w stężeniu przekraczającym 0,5% objętościowych alkoholu.

 Stan po użyciu alkoholu zachodzi, gdy zawartość alkoholu w organizmie wynosi lub prowadzi do:

  • stężenia we krwi od 0,2‰ do 0,5‰ alkoholu albo
  • obecności w wydychanym powietrzu od 0,1 mg do 0,25 mg alkoholu w 1 dm3.

 Stan nietrzeźwości zachodzi, gdy zawartość alkoholu w organizmie wynosi lub prowadzi do:

  • stężenia we krwi powyżej 0,5‰ alkoholu albo
  • obecności w wydychanym powietrzu powyżej 0,25 mg alkoholu w 1 dm3.

(art. 46 Ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi)

 Wobec osoby przyjętej albo wobec osoby zatrzymanej w jednostce Policji, która stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia własnego lub innej osoby, lub niszczy przedmioty znajdujące się w otoczeniu, może być zastosowany przymus bezpośredni. Przymus bezpośredni zastosowany w:

  1. izbie wytrzeźwień lub placówce – polega na przytrzymaniu, unieruchomieniu, przymusowym podaniu produktu leczniczego lub izolacji;
  2. jednostce Policji – polega na przytrzymaniu, unieruchomieniu lub izolacji

(art. 40-46 Ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi).

 publikacja: 22 lipca 2014 r.

Przemoc a uzależnienie alkoholowe

Z praktyki przeciwdziałania przemocy w rodzinie wiemy, że bardzo często problemem współwystępującym obok przemocy jest uzależnienie alkoholowe. Wiemy, że alkoholizm nie jest przyczyną przemocy, że stosowanie przemocy ma wiele bardziej skomplikowanych uwarunkowań. Zatrzymajmy się jednak w tym momencie na tym czym właściwie jest alkoholizm. Alkoholizm, choroba alkoholowa, uzależnienie (zespół uzależnienia) od alkoholu – zaburzenie psychiczne i zaburzenie zachowania spowodowane użyciem i utratą kontroli nad ilością spożywanego alkoholu. W rozumieniu psychodynamicznym uzależnienie alkoholowe ujmowane jest jako odpowiedź emocjonalna na trudność w usamodzielnieniu, odseparowaniu od obiektu rodzicielskiego. Tak jak z perspektywy rozwojowej dziecku w separacji pomaga jakiś obiekt przejściowy, przykładowo kocyk poduszka, tak dla alkoholika takim obiektem jest alkohol, w tym wypadku jednak nie spełniając konstruktywnej, ale destrukcyjna rolę. Diagnoza kliniczna uzależnienia alkoholowego. Aby mówić o uzależnieniu od alkoholu muszą wystąpić minimum trzy z poniższych objawów ( zgodnie z Międzynarodową Statystyczną Klasyfikacją Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10)

  • Silna, natrętna potrzeba spożywania alkoholu (głód alkoholowy).
  • Upośledzona zdolność kontrolowania picia alkoholu (trudności w unikaniu rozpoczęcia picia, trudności w zakończeniu picia albo problemy z kontrolowaniem picia do wcześniej założonego poziomu).
  • Picie alkoholu w celu złagodzenia albo zapobieżenia alkoholowemu zespołowi abstynencyjnemu oraz subiektywne poczucie skuteczności takiego postępowania.
  • Objawy abstynencyjne (drżenia mięśniowe, nadciśnienie tętnicze, tachykardia, nudności, wymioty, biegunki, bezsenność, rozszerzenie źrenic, wysuszenie śluzówek, wzmożona potliwość, zaburzenia snu, nastrój drażliwy lub obniżony, lęk). Zmieniona (najczęściej zwiększona) tolerancja alkoholu (ta sama dawka alkoholu nie przynosi oczekiwanego efektu, potrzeba spożywania większych dawek alkoholu dla wywołania oczekiwanego efektu).
  • Zawężenie repertuaru zachowań związanych z piciem alkoholu do 1-2 wzorców.
  • Postępujące zaniedbywanie alternatywnych do picia przyjemności, zachowań i zainteresowań.
  • Picie alkoholu mimo oczywistej wiedzy o jego szczególnej szkodliwości dla zdrowia pijącego.

Fazy rozwoju choroby alkoholowej Faza Wstępna. W fazie tej dochodzi do uzależnienia psychicznego. Picie towarzyskie przeradza się w miarę czasu w picie na rozładowanie napięć, stresów, poprawy samopoczucia. Pijący zaczyna szukać sytuacji, w których prawdopodobnie będzie alkohol. Z reguły jeszcze nie upija się i ma zachowaną kontrolę nad piciem. Stopniowo zwiększa się jego tolerancja na alkohol. Ma mocną głowę. Nie ponosi jeszcze emocjonalnych skutków swego picia. Faza Ostrzegawcza. W fazie tej alkoholik zaczyna coraz częściej szukać okazji do picia. Na przyjęciach sam inicjuje kolejki, ”podkręca tempo” picia aby dostosować ilość wypijanego alkoholu do swych zwiększonych zapotrzebowań. Po wypiciu polepsza się jego samopoczucie. Alkohol przynosi mu ulgę, rozpręża się. Jest to jego niezawodny środek na ukojenie. Każdorazowo rozpoczęte picie kończy się utratą kontroli. Alkoholik nie może odmówić sobie. Zaplanowanie swego picia (tylko 100 gram i koniec) i zakończenie go w tym momencie staje się niemożliwe. Często aby nie pokazać tego w swoim otoczeniu, pije w sposób ukryty (np. dopija przed imprezą). Wybiera także takie towarzystwa, gdzie jest alkohol. Często zaczyna urywać mu się film. Nie pamięta co się z nim działo (co mówił, co robił) nawet po niewielkiej ilości alkoholu. Faza Krytyczna Ostra. Faza ta charakteryzuje się tym, że zaraz po spożyciu nawet niewielkiej ilości alkoholu zjawia się przeważnie pragnienie dalszego picia, które odczuwane jest czasami jako przymus fizyczny. Rozwija się w pełni utrata kontroli nad rozpoczętym piciem. Jeden kieliszek wyzwala „reakcję łańcuchową”. Takie utraty kontroli zaczynają zdarzać się coraz częściej, wydłuża się czas picia i ilość wypijanego alkoholu. Alkoholik zaczyna wynajdywać usprawiedliwienia przede wszystkim dla siebie, a następnie dla swego otoczenia. Jego pijackie „alibi” przybiera coraz bardziej nonsensowny charakter. W tym okresie sposób picia staje się coraz bardziej widoczny dla otoczenia. Rodzina zaczyna izolować się z życia społecznego, wstydząc się ludzi. Nieprzeparta chęć picia (wbrew wszelkim racjom) wzmaga się. Alkoholik zaczyna tracić szacunek do samego siebie – co z kolei wymaga wyrównania. Pojawiają się nietypowe wcześniej zachowania, jak np.: niezadowolenie, agresywność, itp. Zaczyna winą obarczać swe otoczenie. Czasami wskutek nacisku społeczeństwa, podejmuje abstynencję (tydzień, miesiąc). Jednak okresowo powraca do picia. Zaczyna bardziej izolować się od świata zewnętrznego. Próbuje „pokonać” alkohol, udowadniając w różny sposób, że to on panuje. Stopniowo wydłużają się jego ciągi picia (do kilku tygodni, miesięcy). Jest to stopniowe przechodzenie do kolejnej fazy uzależnienia. Faza Przewlekła. Faza ta jest ostatnim etapem rozwoju uzależnienia od alkoholu. Picie zaczyna być ciągłe. Czasami alkoholik upija się kilka razy w ciągu dnia. Przełomowym momentem jest tu regularne picie ranne. Giną resztki oporu, wstydu alkoholika. Upija się w pracy, na ulicy. Stan taki trwa całymi tygodniami, miesiącami, aż do objawów zatrucia. Pojawiają się objawy zespołu abstynencyjnego (bóle głowy, osłabienie, drżenie, nudności, wymioty, zaburzenia nastroju, zaburzenia snu, jadłowstręt, biegunki, kołatanie serca, poty, lęki). Czasami przeradzają się one w objawy psychoz alkoholowych, przykre objawy abstynencyjne ustępują po wypiciu alkoholu. W ten sposób wytwarza się błędne koło picia. Pojawia się bardzo wyraźne obniżenie tolerancji na alkohol. Czasami wystarczają dwa piwa aby się upił. Długotrwałe opilstwo wywołuje degradację moralną, osłabienie procesów myślenia, zaburzenia popędu płciowego, zmiany charakterologiczne (obniżenie tzw. uczuciowości wyższej). Zaczyna sięgać po alkohole niespożywcze, zaczyna pić na ulicach z osobami wykluczonymi społecznie. Wielu z alkoholików pije na tym etapie z każdym i w każdym miejscu. Często jest gościem izb wytrzeźwień, szpitali psychiatrycznych, które dają mu jedynie chwilowe wytchnienie.

 publikacja: 20 czerwca 2014 r.

Podsumowanie Programu profilaktycznego przeciwdziałania przemocy w rodzinie dla uczniów Powiatowego Zespołu Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących nr 6 w Brzeszczach prowadzonego w dniach od 7 – 23.04.2014 r.

W ramach programu przeprowadzono zajęcia lekcyjne dla 191 uczniów z 8 klas. Zajęcia miały charakter warsztatowy, prowadzone były wspólnie przez pedagoga szkolnego i pracownika socjalnego. Uczniowie w kilkuosobowych grupach odpowiadali na pytania o to, jak rozumieją pojecie przemocy w rodzinie? Jakie mogą być przyczyny zachowań przemocowych? Gdzie można uzyskać pomoc? Prowadzący odnosili się do wypowiedzi uczniów, uzupełniali je, wyjaśniali wątpliwości. W trakcie warsztatu pn. Jakie zachowania należy uznać za przemocowe, uczniowie zestawiali i określi jako przemocowe, różne rodzaje zachowań opisywanych przez prowadzących. Jest to pomocne w nazywaniu, a w konsekwencji reagowaniu na przemoc. Także w reagowaniu na pojawiające się napięcia w relacjach interpersonalnych. Wielu uczniów przyznało, że w przeszłości spotykali się z sytuacjami, w których mogło dochodzić do przemocowych zachowań w znajomych im rodzinach. Byli zainteresowani tym, co konkretnie można zrobić w takich sytuacjach. Dyskutowano też, o motywach działań sprawców przemocy, w sytuacjach przemocy wobec dzieci przedstawianych w mediach. Każdemu z uczestników przekazano ulotkę z podstawowymi informacjami na temat możliwości uzyskania pomocy w sytuacjach zagrożenia przemocą. Celem programu profilaktycznego było określenie i wzmocnienie właściwych postaw uczniów klas ponadgimnazjalnych wobec zjawiska przemocy w rodzinie, w tym wzmocnienie umiejętności reagowania na sytuacje przemocowe, podniesienie poziomu wiedzy o zjawisku przemocy i możliwościach przeciwdziałania.

 publikacja: 07 maja 2014 r.

Instrumenty prawne wobec sprawców przemocy w rodzinie

Interwencje wobec przemocy w rodzinie często oznacza potrzebę okresowego opuszczenia mieszkania przez osoby pokrzywdzone w tym także dzieci. Tymczasem jest wiele instrumentów prawnych, aby to sprawca przemocy opuścił mieszkanie. Prokurator w toku postępowania przygotowawczego ma prawo do:

  • oddania podejrzanego pod dozór Policji z zakazem kontaktowania się z pokrzywdzonym;
  • oddania podejrzanego pod dozór Policji zamiast zastosowania tymczasowego aresztowania, pod warunkiem, że oskarżony w wyznaczonym terminie opuści lokal zajmowany wspólnie z pokrzywdzonym oraz określi miejsce swojego pobytu;
  • nakazania podejrzanemu opuszczenia lokalu mieszkalnego zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym – jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że oskarżony ponownie popełni przestępstwo z użyciem przemocy wobec tej osoby, zwłaszcza gdy popełnieniem takiego przestępstwa groził.

Jeżeli członek rodziny wspólnie zajmujący mieszkanie, swoim zachowaniem polegającym na stosowaniu przemocy w rodzinie czyni szczególnie uciążliwym wspólne zamieszkiwanie, osoba dotknięta przemocą może żądać, aby sąd zobowiązał go do opuszczenia mieszkania. Sąd rozpoznaje sprawę w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym. Postanowienie zapada po przeprowadzeniu rozprawy, która powinna odbyć się w terminie jednego miesiąca od dnia wpływu wniosku. Staje się ono wykonalne z chwilą ogłoszenia i może być zmienione lub uchylone w razie zmiany okoliczności. Do wykonania orzeczonego obowiązku opuszczenia mieszkania stosuje się odpowiednio przepisy o egzekucji obowiązku opróżnienia lokalu służącego zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych dłużnika (art. 11a. Ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie). Wobec osoby stosującej przemoc sąd może zastosować środki karne w postaci obowiązku powstrzymania się od przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, zakazu kontaktowania się z określonymi osobami, zakazu zbliżania się do określonych osób lub zakazu opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody sądu. Może także nakazać opuszczenie lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym (art. 39. Kodeks karnego). Sąd może orzec obowiązek powstrzymania się od przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, zakaz kontaktowania się z określonymi osobami, zakaz zbliżania się do określonych osób, zakaz opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody sądu lub nakaz opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym w razie skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego lub inne przestępstwo przeciwko wolności oraz w razie skazania za umyślne przestępstwo z użyciem przemocy, w tym przemocy przeciwko osobie najbliższej; obowiązek lub zakaz może być połączony z obowiązkiem zgłaszania się do Policji lub innego wyznaczonego organu w określonych odstępach czasu. Sąd może orzec obowiązek powstrzymania się od przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, zakaz kontaktowania się z określonymi osobami, zakaz zbliżania się do określonych osób lub zakaz opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody sądu na zawsze w razie ponownego skazania sprawcy. Orzekając zakaz zbliżania się do określonych osób, sąd wskazuje odległość od osób chronionych, którą skazany obowiązany jest zachować (art. 41a. k.k.). Zawieszając wykonanie kary skazanemu, sąd może zobowiązać sprawcę przemocy do:

  • poddania się leczeniu, w szczególności odwykowemu lub rehabilitacyjnemu, albo oddziaływaniom terapeutycznym,
  • powstrzymania się od nadużywania alkoholu lub używania innych środków odurzających
  • uczestnictwa w oddziaływaniach korekcyjno-edukacyjnych,
  • powstrzymania się od przebywania w określonych środowiskach lub miejscach,
  • powstrzymania się od kontaktowania się z pokrzywdzonym lub innymi osobami w określony sposób lub zbliżania się do pokrzywdzonego lub innych osób (sąd określa sposób kontaktu skazanego z pokrzywdzonym)
  • opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym (art. 72. k.k.).

W razie orzeczenia obowiązku powstrzymania się od przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, zakazu kontaktowania się z określonymi osobami, zakazu zbliżania się do określonych osób, nakazu opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym lub zakazu opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody sądu, sąd przesyła odpis wyroku jednostce Policji, a także odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego, właściwemu dla miejsca pobytu skazanego. Nadzór nad wykonywaniem obowiązków powierza się zawodowemu kuratorowi sądowemu (art. 181a Kodeksu karnego wykonawczego) W razie nie stosowania się do orzeczonego przez sąd nakazu opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym, zakazu kontaktowania się z określonymi osobami, zakazu zbliżania się do pokrzywdzonego, osoba taka podlega karze pozbawienia wolności do lat 3 (art. 244 k.k.). Sąd zarządza wykonanie kary jeżeli skazany za przestępstwo popełnione z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej wobec osoby najbliższej lub innej osoby małoletniej zamieszkujących wspólnie ze sprawcą w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, ponownie używając przemocy lub groźby bezprawnej wobec osoby najbliższej lub innej osoby małoletniej zamieszkujących wspólnie ze sprawcą (art. 75 k.k.). Policja ma prawo zatrzymać osobę podejrzaną, jeżeli istnieje uzasadnione przypuszczenie, że popełniła ona przestępstwo z użyciem przemocy na szkodę osoby wspólnie zamieszkującej, a zachodzi obawa, że ponownie popełni przestępstwo z użyciem przemocy wobec tej osoby, zwłaszcza gdy popełnieniem takiego przestępstwa grozi. Funkcjonariusze policji zatrzymują osobę podejrzaną, jeśli stosowanie przemocy, zaistniło przy użyciu broni palnej, noża lub innego niebezpiecznego przedmiotu, a zachodzi obawa, że ponownie popełni ona przestępstwo z użyciem przemocy wobec osoby wspólnie zamieszkującej, zwłaszcza gdy popełnieniem takiego przestępstwa grozi (art 244 Kodeks postępowania karnego). Jeżeli wobec oskarżonego, zachodzą podstawy do zastosowania środka zapobiegawczego w postaci nakazu opuszczenia lokalu mieszkalnego zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym, Policja niezwłocznie, nie później niż przed upływem 24 godzin od chwili zatrzymania, występuje z wnioskiem do prokuratora o zastosowanie tego środka zapobiegawczego Wniosek powinien być rozpoznany przed upływem 48 godzin od chwili zatrzymania oskarżonego. Nakaz stosuje się na wniosek Policji albo z urzędu przez prokuratora. Wydając postanowienie o nakazie opuszczenia przez oskarżonego lokalu mieszkalnego można, na wniosek oskarżonego, wskazać mu miejsce pobytu w placówkach zapewniających miejsca noclegowe. Placówkami wskazanymi do umieszczenia oskarżonego nie mogą być placówki pobytu ofiar przemocy w rodzinie (art. 275a. k.k.). Tytułem środka zapobiegawczego można oddać oskarżonego pod dozór Policji. Oddany pod dozór ma obowiązek stosowania się do wymagań zawartych w po-stanowieniu sądu lub prokuratora. Obowiązek ten może polegać na zakazie opuszczania określonego miejsca pobytu, zgłaszaniu się do organu dozorującego w określonych odstępach czasu, zawiadamianiu go o zamierzonym wyjeździe oraz o terminie powrotu, zakazie kontaktowania się z pokrzywdzonym lub innymi osobami, zakazie przebywania w określonych miejscach, a także na innych ograniczeniach swobody oskarżonego, niezbędnych do wykonywania dozoru. Jeżeli zachodzą przesłanki zastosowania tymczasowego aresztowania wobec oskarżonego o przestępstwo popełnione z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej na szkodę osoby najbliższej albo innej osoby zamieszkującej wspólnie ze sprawcą, zamiast tymczasowego aresztowania można zastosować dozór, pod warunkiem że oskarżony w wyznaczonym terminie opuści lokal zajmowany wspólnie z pokrzywdzonym oraz określi miejsce swojego pobytu. Oddany pod dozór Policji ma obowiązek stawiania się we wskazanej jednostce organizacyjnej Policji z dokumentem stwierdzającym tożsamość, wykonywania poleceń mających na celu dokumentowanie przebiegu dozoru oraz udzielania informacji koniecznych dla ustalenia, czy stosuje się on do wymagań nałożonych w postanowieniu sądu lub prokuratora. W celu uzyskania takich informacji można wzywać oskarżonego do stawiennictwa w wyznaczonym terminie. W wypadku niestosowania się przez oddanego pod dozór do wymagań określonych w postanowieniu Policja niezwłocznie zawiadamia o tym sąd lub prokuratora, który wydał postanowienie (art 275 Kodeks postępowania karnego). Umarzając warunkowo postępowanie karne, sąd zobowiązuje sprawcę do naprawienia szkody w całości lub w części, a może na niego nałożyć obowiązki:

  • informowania sądu lub kuratora o przebiegu okresu próby,
  • przeproszenia pokrzywdzonego,
  • wykonywania ciążącego na nim obowiązku łożenia na utrzymanie innej osoby,
  • powstrzymania się od nadużywania alkoholu lub używania innych środków odurzających,
  • powstrzymania się od kontaktowania się z pokrzywdzonym lub innymi osobami w określony sposób lub zbliżania się do pokrzywdzonego lub innych osób,
  • opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym,
  • a ponadto orzec świadczenie pieniężne oraz zakaz prowadzenia pojazdów.

Nakładając na sprawcę przestępstwa popełnionego z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej wobec osoby najbliższej obowiązek opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym, sąd określa sposób kontaktu sprawcy z pokrzywdzonym (art. 67 k.k.).

 publikacja: 05 marca 2014 r.

Podsumowanie działalności Gminnego Systemu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie w 2013 r.

W 2013 r. kontynuowane były działania w ramach Gminnego Systemu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie. Celem programu jest ograniczenie zjawiska przemocy w rodzinie – poprawa bezpieczeństwa rodzin zagrożonych tych problemem. W ramach systemu cały czas działa gminna infolinia dla osób doznających przemocy, znajdujących się w sytuacjach kryzysowych, oraz ich otoczenia. Dzwoniąc pod numer telefonu: 668-994-230 mieszkańcy gminy mogą otrzymać podstawowe informacje o możliwościach otrzymania przemocy, a w sytuacjach zagrożenia „gorąca przemocą” otrzymać wsparcie w postaci natychmiastowej interwencji w środowisku. W 2013 r. było 15 takich zgłoszeń. W 2013 r. wszczęto 11 procedur „Niebieskie Karty”, oznaczające interwencje wobec uzasadnionych podejrzeń stosowania przemocy w rodzinie, w tym także wobec dzieci. W ramach tej procedury policjanci, pracownicy socjalni, pedagodzy i inni specjaliści działając w Zespole Interdyscyplinarnym i grupach roboczych planowali pomoc w konkretnych przypadkach występowania przemocy. Rozmawiali z osobami doznającymi przemocy, wzywali osoby stosujące przemoc, kierowali na dalsze specjalistyczne konsultacje. W ubiegłym roku udzielono w sumie 165 porad w zakresie specjalistycznej pracy socjalnej, poradnictwa prawnego, psychoterapeutycznego i psychologicznego. Od 19.03 – 03.04.2013 r. prowadzono program profilaktyczny z zakresu przeciwdziałania przemocy w rodzinie dla uczniów Powiatowego Zespołu Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących nr 6 w Brzeszczach. Wzięło w nim 191 uczniów z dziewięciu klas. Przemoc w rodzinie jest wielowymiarowym i złożonym zjawiskiem. Dlatego aby dzielnicowi, pedagodzy, psycholodzy, przedstawiciele ochrony zdrowia, pracownicy socjalni i inni specjaliści właściwie je diagnozowali i podejmowali efektywne działania, konieczne jest ciągłe podnoszenie kwalifikacji i superwizja udzielanej pomocy. W 2013 r. w szkoleniach i superwizji wzięło udział 15 przedstawicieli instytucji pomocowych. W 2014 r. kontynuowane jest poradnictwo dla osób uwikłanych w przemoc, interwencja i pozostałe działania w ramach Gminnego systemu przeciwdziałania przemocy w rodzinie.

 publikacja: 05 marca 2014 r.

Przemoc wobec młodszych dzieci

Dziecko wychowujące się w rodzinie z problemem przemocy doświadcza wielu cierpień. Każde takie doświadczenie zapisuje się w jego pamięci emocjonalnej i powoduje trwałe straty rozwojowe. Dzieci, aby prawidłowo przejść do następnego etapu rozwojowego, potrzebują stabilizacji emocjonalnej, a także stymulacji do rozwoju. Do zaniedbań wobec dzieci dochodzi już w okresie prenatalnym. Jako zaniedbanie prenatalne (maltretowanie prenatalne) definiuje się sytuację, w której kobieta w ciąży świadomie lub przez zaniedbanie, naraża swoje nienarodzone dziecko na zagrożenie życia lub zdrowia fizycznego i psychicznego. Najczęstsze formy zaniedbań prenatalnych to: picie alkoholu, zażywanie narkotyków, palenie papierosów, nadużywanie leków, brak odpowiedniej opieki medycznej. Problemy współwystępujące w tych rodzinach to: uzależnienie alkoholowe rodziców/przyszłych rodziców, zaburzenia psychiczne, bezradność. Najczęstsze skutki zaniedbań w okresie prenatalnym to:

  • FAS (ang. Fetal Alcohol Syndrom, Poalkoholowe Uszkodzenie Płodu)
  • Zaburzenia rozwoju dziecka, wady wrodzone.
  • Uszkodzenia obwodowego układu nerwowego, przejawiające się opóźnionym rozwojem, zaburzeniami emocjonalnymi i obniżonym poziomem intelektu

Najczęstsze formy zaniedbań dzieci do ukończenia przez nie pierwszego roku życia to brak kontaktu emocjonalnego i fizycznego z dzieckiem: noszenia go, tulenia, zabawy, mówienia do niego, uśmiechania się oraz brak reakcji rodzica na sygnały dziecka, że jest głodne lub spragnione czułości. Powoduje, że dziecko pod względem emocjonalnym i fizycznym nie rozwija się prawidłowo. Te zaniedbania mogą prowadzić do powstania objawów określanych mianem zespołu nieorganicznego zaburzenia rozwoju z niedostatecznym przyrostem wagi i wzrostu oraz opóźnieniem ogólnego rozwoju dziecka. Niestety często dochodzi do przemocy fizycznej bicia i potrząsania (zespół dziecka potrząsanego). Problemami współwystępującymi w takich sytuacjach jest często uzależnienie alkoholowe rodziców, depresja poporodowa (obniżony nastrój matki, brak motywacji, unikanie karmienia) i bezradność. W przeciwdziałaniu przemocy wobec młodszych dzieci istotna jest edukacja rodziców/przyszłych rodziców, profilaktyka zdrowotna, kampanie społeczne w mediach, ale przede wszystkim reagowanie społeczności lokalnej i sprawna interwencja ze strony policji, pomocy społecznej i innych instytucji.

 publikacja: 17 grudnia 2013 r.

Kliknij tutaj aby przeczytać więcej informacji w ramach Gminnego Systemu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie przeniesionych do archiwum wiadomości.c